Sabiha Sertel ölümünün 50. yılında anılacak

Gazeteci, çevirmen ve yazar Sabiha Sertel, ölümünün 50. yılında Tarih Vakfı’nda düzenlenecek bir etkinlikle anılacak. Sabiha Sertel’in yaşamının, üretimlerinin ve şimdiye kadar çok bilinmeyen yönlerinin ele alacak konferans 2 Eylül Pazar günü, saat 10.00 – 17.00 saatlerinde İstanbul’daki Tarih Vakfı merkezinde gerçekleşecek.

1895 Selanik doğumlu Sabiha Sertel, Türkiye’de feminizm hareketinin öncülerindendi. 1911 yılında yayımlanan makalesi “Osmanlı Cemiyeti’nde Kadın” ile Yılın En İyi Makalesi ödülünü kazandığında 16 yaşındaydı. Sertel, gazeteci eşi Zekeriya Sertel ile Büyük Mecmua (1919) adlı haftalık dergiyi çıkararak yayıncılık ve gazetecilik hayatına başladı. Halide Edip Adıvar başta olmak üzere, Reşat Nuri Güntekin, Faruk Nafiz Çamlıbel ve Ömer Seyfettin gibi yazarların yer aldığı Büyük Mecmua’da, Sertel “Türk femizimi” sözlerini ilk kullanan kişi oldu.

1919 yılında eşiyle beraber burslu olarak yüksek öğrenim yapabilmek için ABD’ye giden Sertel, Columbia Üniversitesi’nde sosyoloji eğitimi aldı. Böylece Sertel, Amerika’da Sosyal Hizmetler eğitimi alan Türkiye’nin ilk sosyal hizmetler uzmanı unvanına sahip oldu.

1923 yılında eğitimini tamamladıktan sonra Türkiye’ye geri gelen Sertel, 1924 – 1931 yıllarında eşiyle beraber Resimli Ay dergisini çıkardı. Dergi kapsamında toplum eleştirileri ve işçi sınıfının hakları üzerine çeşitli makaleler yayımladı. 1929 yılında dergide yayımlanan “Savulun Geliyorum!” yazısından ötürü dava edilen Sertel, “Basın suçu nedeniyle mahkemeye verilen ilk Türk kadın gazeteci-yazar” oldu.

1931 yılında Resimli Ay kapandıktan sonra, 1932’de Cumhuriyet gazetesinin Hayat Ansiklopedisi’nde çalışmaya başladı. 1935’te baş yazarı Nâzım Hikmet olan Resimli Her Şey haftalık dergisini çıkaran Serteller, bir yandan da sosyalist temalı yayınlarını çevirdi.

Sertel, eşi Mehmet Zekeriya ile 1936 yılında Tan Gazetesi’ni kurdu. 1937 yılında Cumhuriyet gazetesinde “Bolşevik Dudu” ve “vatan haini” denilerek hedef gösterildi. 1945 yılında Tan Gazetesi’nde yayımlanan “Muvafakatin Feryadı” makalesinden ötürü tutuklandı. Türkiye’de yargılanan ilk kadın gazeteci olan Sertel, bunun ardından “Fikre Artık Yeter Tahakkümünüz!” başlıklı yazısını yayımladı. Tan Gazetesi 1945 yılında faşist bir baskın sırasında talan edildi.

Marksist düşünceli yazarların çevirileri yapan Sertel, “Tevfik Fikret ve Mehmet Akif Kavgası” ile “Tevfik Fikret İdeolojisi ve Felsefesi” adlı inceleme kitaplarını yayımladı.

Tan Gazetesi olayından sonra linç edilme girişimiyle karşı karşıya kalan Sertel, 1950 yılında baskılara dayanamayarak ülkeyi terk etti.

Sürgünden sonra Macaristan, Çekoslovakya, Fransa ve Sovyetler Birliği’ne giderek Türkiye Komünist Partisi için yardım girişimlerinde bulundu. Budapeşte Radyosu’nda da çalışan Sertel, son zamanlarında Türkiye’ye dönmek istese de reddedildi. Sabiha Sertel, 2 Eylül 1968 yılında Bakü’de hayatını kaybetti.

Yorumlar

yorumlar

Post source : https://www.kulturservisi.com/p/sabiha-sertel-olumun-50-yilinda-anilacak/

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.