Tüm canlılar için “yaşanabilir” bir dünya kurabilmenin incelikli arayışı

Martha C. Nussbaum’un “Yapabilirlikler Yaratmak: İnsani Gelişmişlik Yaklaşımı” adlı kitabı, Selda Somuncuoğlu çevirisiyle İletişim Yayınları tarafından yayımlandı.

“Kalkınma ve politika dünyasında artık yepyeni bir kuramsal paradigma var. ‘İnsani Gelişmişlik’ ya da ‘Yapabilirlikler Yaklaşımı’ olarak adlandırılan bu model çok basit bir soruyla işe başlar: İnsanlar gerçekte neler yapabilir ve ne olabilirler? Önlerinde ne gibi fırsatlar vardır? İnsan hayatı, doğası gereği, birbiriyle ilintili çok sayıda unsurun bir arada incelenmesini gerektirir, bu nedenle basit gibi görünen bu sorular aslında oldukça karmaşıktır. Zaten modeli cazip kılan özelliklerden biri de bu karmaşıklıktır: insan yaşamının ve insani çabanın kendi karmaşıklığına yanıt verecek donanıma sahip yepyeni bir yaklaşım olması. Her halükârda, modelin sorduğu sorularla insanlar günlük hayatlarında sürekli karşı karşıya kalırlar.”

Günümüz dünyası hâkim kalkınma paradigmasının içine hapsolmuş durumda. Bu kalkınma anlayışında insanlar hesaplanabilir hesaplanması gereken birimler, insan yaşamı ekonomik rasyonalizmin bir nesnesi, insanın en temel ihtiyaçları ise üzerinde pazarlık edilebilir “şey”ler olarak görülüyor. Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri de bu paradigmayla koşutluk içerisinde gayri safi yurtiçi hâsıla gibi rakamlara göre belirleniyor; adil bölüşüm, temel ihtiyaçlar, ekonomik ve sosyal adalet, kamusal tartışmanın dışında konumlandırılıp “ideolojik” olmakla eşleştiriliyor. Martha C. Nussbaum elinizde tuttuğunuz bu kitapta, “Yapabilirlik Yaklaşımı” adını verdiği ve bir paradigma değişimini esas alan yaklaşımıyla yalnızca insanlar için değil, tüm canlılar için “yaşanabilir” bir dünya kurabilmenin incelikli arayışını sunuyor.

Kitaptan bir bölüm okumak için>>>

Martha C. Nussbaum

1947’de doğdu. Eski çağ dilleri, tiyatro ve felsefe öğrenimi gördü. Harvard ve Brown üniversitelerinde öğretim üyeliğinin ardından Birleşmiş Milletler Ekonomik Kalkınma Araştırma Enstitüsü’nde çalıştı. Sahada da (özellikle Hindistan’da) incelemeler yaptığı bu deneyim, kendi siyaset ve yaşam felsefesini geliştirmesine vesile oldu. Felsefe alanında birçok üniversite ve kurumu tarafından çok sayıda ödülle onurlandırıldı.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir