CPJ sayımına göre iki yıl üst üste rekor sayıda gazeteci hapiste

Türkiye, Çin, Mısır liste başı olmayı sürdürüyorlar.  Gazetecileri Koruma Komitesi’nin bulgularına göre, ABD ve diğer Batı güçlerinin basın özgürlüğünün içinde bulunduğu kasvetli durumu iyileştirmek için dünyanın en çok gazeteci hapseden ülkeleri Türkiye, Çin ve Mısır’a baskı yapmakta başarısız olmaları sayesinde mesleki faaliyetleri yüzünden hapsedilen gazetecilerin sayısı iki yıl üst üste tarihi rekor kırdı.

CPJ bulgularına göre 1 Aralık 2017 tarihi itibariyle dünya çapında mesleki faaliyetlerinden dolayı hapsedilmiş gazetecilerin sayısı geçen yılın tarihi rekoru olan 259’u aşarak 262’ye ulaştı. En çok gazeteci hapseden ülke yine Türkiye; ülkede basın özgürlüğüne yönelik operasyonlar sürerken mesleki faaliyetten dolayı 73 gazeteci hapiste. Çin ve Mısır, 41 ile 20 vaka ile bu sene de ikinci ve üçüncü sıralarda geliyorlar. Bu ilk üç sıralardaki ülkeler 134 gazeteciyi, yani toplamın %51’ini hapsedenleri oluşturuyor.

CPJ İdari Müdürü Joel Simon: “Adil bir toplumda hiçbir gazeteci mesleki faaliyetlerinden ve muhalif haber yapmaktan dolayı asla hapse girmemeli ama 262 kişi bu bedeli ödemekte” dedi ve şöyle devam etti: “İki yıl üst üste rekor kıran sayılarda gazetecinin hapiste olması utanç verici. Gazetecileri yayımladıkları materyal nedeniyle hapseden ülkeler uluslararası kanunları ihlal ediyorlar ve bundan sorumlu tutulmaları gerekir. Baskıcı ülkeler için gazetecileri hapse atmanın bir bedelinin olmaması uluslararası toplum adına bir başarısızlık demektir.”

CPJ sayımına 194 gazeteci, veya toplamın %74’ü, devlete karşı işlenen suçlar nedeniyle hapiste; pek çoğu geniş kapsamlı ve muğlak terörizm kanunlarından dolayı. Türkiye’de her gazeteci devlete karşı işlenen suçlar nedeniyle suçlanıyor veya mahkum. Pek çok gazeteci birden çok gazetecilik alanında faaliyet gösteriyor olsa dahi, politika haberciliği hapistekilerin %87’sinin ortak özelliği olarak en tehlikeli alan oldu. Hapisteki gazetecilerin neredeyse tamamı  hapsedildiği ülkenin vatandaşı ve bu yıl serbest çalışan gazetecilerin hapsedilme oranında artış var, toplamın %29’unu oluşturuyorlar.

2017’nin önde gelen diğer gazeteci hapseden ülkeleri 15 vaka ile Eritre ve her biri onar vaka ile Azerbaycan’la Vietnam oldular.

Uluslararası toplum baskıcı ülkelerle arasına mesafe koymak adına pek bir şey yapmadı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın milliyetçi retoriği ile eleştirel medyayı “yalan haberci” diye damgalamaktaki ısrarı böyle liderlerin gazeteci hapsetmek için önlerini açan suçlamalar ve hükümlerin çerçevesini güçlendirmekte. CPJ’in 2017 sayımına göre bu yıl “yalan haber” nedeniyle hapsedilenlerin sayısı iki kat artarak 21 oldu.

Kötü hapishane koşulları da bu yılın sorunlarından biriydi; Çin’de, biri Nobel Ödülü sahibi Liu Xiaobo olmak üzere iki gazeteci sağlık nedenleriyle cezaevlerinden tahliye olduktan sadece haftalar sonra öldüler ve ülkede çok sayıda ciddi şekilde hasta gazeteci hapiste. CPJ bulgularına göre Mısır’da hapisteki gazetecilerin yarısından çoğu sağlık sorunu yaşıyor.

Hapishane sayımı sadece devletler tarafından alıkoyulan gazetecileri içerir ve kayıp olanlar ya da devlet olmayan gruplar tarafından rehin alınanları kapsamaz; mesela CPJ’in Husiler olarak da bilinen Ansar Allah hareketi tarafından alıkonulduklarına inandığı çok sayıdaki Yemenli gazeteci örneğinde olduğu üzere rehin alma vakaları gibi. Benzeri vakalar “kayıp” veya “kaçırılmış” olarak işlenir. CPJ 1990’lı yıllardan beri hapis gazetecilere dair yıllık bir araştırma yapıyor.

CPJ’in listesi 1 Aralık 2017 günü 12.01 AM itibariyle hapiste olanların resmidir. Yıl içerisinde hapsedilen ve salınan gazetecileri içermez; bu vakalara dair bilgi cpj.org adresinde bulunabilir. CPJ listesindeki gazeteciler CPJ salındıklarını veya hapiste öldüklerini makul şekilde kesinleştirmedikçe listede kalırlar.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir