Evrim Ağacı’ndan Kitap Tavsiyeleri

Evrim Ağacı kurucusu Çağrı Mert Bakırcı, evrim hakkındaki kitapların kısa bir listesini oluşturdu.

Bakırcı,”Günümün yarısından fazlasını aldı ama değdi. Kitap tavsiyeleri ile ilgili makaleyi neredeyse baştan sonra değiştirdim, kategorilere ayırdım, her bir kitaba bağlantılar ekledim. Zamanla eksik olan kitapları da ekleyeceğim. Umarım faydalı olur” açıklaması yaptı.

Liste şöyle:

Evrimin Temelleri ve Genel Evrim ile İlgili Kitaplar

  1. Evrim Kuramı ve Mekanizmaları, Çağrı Mert Bakırcı, Kor Kitap (Evrime sağlam bir giriş yapmak ve/veya aklınızdaki hatalı bilgilerden arınmak için bu kitapla başlayın.)
  2. Evrenin Karanlığında Evrimin IşığıÇağrı Mert Bakırcı (ed.), Kor Kitap (Evrim konusunda kapsamlı ve çok yönlü bir algıya erişebilmek için bu kitabı okuyun.)
  3. EvrimDouglas J. Futuyma, Palme Yay. (Diğer hiçbir kitabı almayıp bunu alabilirsiniz. Ders kitabıdır; ancak evrimi tüm detaylarıyla, harika bir şekilde öğrenmenizi sağlar.)
  4. Evrimsel AnalizScott Freeman, Jon C. Herron, Palme Yay. (Diğer hiçbir kitabı almayıp bunu alabilirsiniz. Ders kitabıdır; ancak evrimi tüm detaylarıyla, harika bir şekilde öğrenmenizi sağlar.)
  5. Türlerin Kökeni, Charles Darwin, Alter Yay. / Gün Yay / Evrensel Yay. (Kor Kitap’ın veya Alfa Kitap’ın çevirisi tavsiyemizdir. Bu şaheseri okumadan önce, şu makalemize bir göz atmanızı tavsiye ederiz.)
  6. Ataların HikayesiRichard Dawkins: Hil Yay. (Dawkins tarafından yazılmış bizce en güçlü ve işe yarar evrim kitabı için, bunu almanızı tavsiye ederiz; diğer tüm kitaplarından daha faydalı evrimi öğrenmek için)
  7. Evrim Kuramı, John Maynard Smith, Evrim Yay. (Evrimin tarihsel gelişimini ve büyük “babalarından” birini doğrudan okumak için bunu tavsiye ederiz)
  8. Evrim Neden Gerçektir, Jerry Coyne, Palme Yayıncılık
  9. Evrim: Bir Fikrin Zaferi, Carl Zimmer, Alfa Yayınları
  10. İçimizdeki BalıkNeil Shubin, NTV Yayınları (Birden fazla veri hattının ve bilim dalının bir araya gelerek evrimi nasıl ispatladığını ve evrimsel argümanlara nasıl güç kattığını öğrenmek için bu kitabı okuyun.)
  11. Evrim Atlası, Çağlar Sunay, Peter Barrett, Douglas Palmer, Muzaffer Özgüleş, İş Bankası Yay. (Daha ziyade “kolay bilgiler” ve çocukların ilgisini çekmek için bulundurmanızı tavsiye ederiz.)
  12. Neredeyse Bir BalinaSteve Jones, Evrensel Yay. (Evrimle ilgili enfes perspektifler sunan, mutlaka okunması gereken bir kitap)
  13. Pandanın Başparmağı, Stephen Jay Gould, Versus (Evrime son derece özgün bir bakış kazanmanızı sağlayacak, çok kıymetli bir kitap)
  14. Evrimin Dört BoyutuEva Jablonka & Marion Lamb, Boğaziçi Üniversitesi Yay. (Kimi okur ağır olabilecek olsa da, mutlaka okunması gereken, çok önemli konulara harika derinlikte giren bir kitap).
  15. Evrim, TÜBİTAK (Arada birazcık nostalji iyidir.)
  16. EvrimFrancisco Ayala, Aylak Kitap
  17. EvrimAli Demirsoy, Asi Kitap
  18. Herkes İçin Evrim: Darwin’in Teorisi Hayata Bakış Açımızı Nasıl Değiştirir?, David Sloan Wilson, Metiş Yay.
  19. Ben Maymun Muyum? Evrim Hakkında Altı Büyük SoruFrancisco Ayala, Boğaziçi Üniversitesi Yay.
  20. Evrim NedirErnst Mayr, Say Yay. (Mayr, gelmiş geçmiş en büyük evrimsel biyologlardan birisi. Kitapları mutlaka okunmalı ve bu, harika bir başlangıç.)
  21. Biyoloji Budur, Ernst Mayr, TÜBİTAK (Biyolojinin kalbinde yer alan evrimin, biyolojinin bütününe etkisi ve biyolojinin tam anlamıyla ne olduğunu öğrenmek için mutlaka okunmalı)
  22. Darwin Ne Yaptı?, Öner Ünalan, Papirüs Yay.
  23. Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, Kolektif, Evrensel Yay.
  24. Türlerin Kökeni (Resimli Uyarlama), Michael Keller, Versus Kit.
  25. Türlerin Kökeni (Manga), Hüseyin Can Erkin (çev.), Yordam Kit.
  26. Darwin’in Tehlikeli FikriDaniel Dennett, Alfa Yayınları (Ağır kitaptır; ancak ufkunuzu genişletir. Zorlu bir kitabı alt etmeye varsanız, belli bir temel edindikten sonra okumanızı tavsiye ederiz.)
  27. Maymundan mı Geldik?Kolektif, Bilim ve Ütopya Kitaplığı
  28. Evrim SürüyorIraz Akış & Zelal Durmuş, Yazılama Yay.
  29. Evrimin IşığındaKolektif, Yazılama Yay.
  30. 50 Soruda Yaşamın TarihiDeniz Şahin, Bilim ve Gelecek Kit.
  31. Dersimiz Evrimİlhan Akalın, Yurt Kitap Yay.
  32. Seksüel SeçmeCharles Darwin, Onur Yay.
  33. Sevişen Beyin, Geoffrey Miller, NTV
  34. Kızıl Kraliçe, Matt Ridley, Yapı Kredi Yay.
  35. Evrim Serüveni, Sedat Ölçer, Metiş Yay.
  36. NeandertalDimitri Papagianni & Michael A. Morse, Trend Yayınevi
  37. Yaşamın Tüm ÇeşitliliğiStephen Jay Gould, Versus
  38. Darwin ve Sonrası Doğa Tarihi Üzerine DüşüncelerStephen Jay Gould, TÜBİTAK
  39. Darwin ve DarwincilikPatrick Tort, Dost Yay.
  40. Darwin ve Evrimin Bilimi, Yapı Kredi Yayınları
  41. Darwin ve Evrim TeorisiMarc Giraud, Alfa Yay.
  42. Kalıtım ve Evrim, Ali Demirsoy, Meteksan
  43. Evrimin ÖyküsüVural Yiğit, Evrim Yay.
  44. Evrimsel Biyoloji YazılarıErgi Deniz Özsoy, Bilgesu Yay.
  45. Yaşam, Evrim ve BizTamer Kaya, Alfa Yay.
  46. Gen BencildirRichard Dawkins, Kuzey Yay. (Evrimsel biyoloji tarihini ve gidişatını değiştiren, önemli bir çalışma. Dili biraz ağır olsa da, daha basit kitaplarla temeli attıktan sonra okunmalıdır.)
  47. Gen Çeviktir, Matt Ridley, Boğaziçi Üniveritesi Yay.
  48. Genom, Matt Ridley, Boğaziçi Üniversitesi Yay.
  49. Kör Saatçi, Richard Dawkins, TÜBİTAK (Evrime yönelik en temel kitaplardan birisi. Yeni başlayanlar için ağır olabilir; ama bir noktada okumak şart.)
  50. Olağandışı Yaşamlar, James L. Gould, Carol Grant Gould, TÜBİTAK
  51. Mem Makinesi, Susan Blackmore, Alfa Yay.
  52. Paleontoloji & Evrim: Felsefi Bir Yaklaşım, Derek Turner, Boğaziçi Üniversitesi Yay.
  53. Yaşamın Yükselişi: Evrimin 10 Büyük İcadıNick Lane, Aylak Kitap
  54. Atalarımızın GölgesindeCarl Sagan & Ann Druyan, Say Yay.

Bilim-Din Çatışmasında Evrim

  1. Harun Yahya Safsatası ve Evrim Gerçeği, Bilim ve Gelecek Kit. (Büyük sorulara yüzeysel ve kısa cevapları bulabileceğiniz, muhtemelen cevapları yeterince tatmin edici ve derin bulmayacağınız, ama yine de bulundurmaya ve okumaya değer bir kitap)
  2. Evrim Kuramının Dayanılmaz Bilimselliği, Yaman Örs, Bilim ve Gelecek Kit.
  3. Evrim Bilimi ve Yaratılış Efsanesi: Neyin Gerçek ve Neden Önemli Olduğunu BilmekArdea Skybrek, Yordam Kit.
  4. Yaratılış mı, Evrim Mi?, Andrew Petto & Laurie R. Godfrey, Ayrıntı Yay.
  5. Evrim ve YaratılışçılıkMichael Shermer, Varlık
  6. Evrim Kuramı ve BağnazlıkCemal Yıldırım, Bilim ve Gelecek Kit.
  7. Bilim ve Yaratılışçılık: Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi GörüşüTürkiye Bilimler Akademisi (TÜBA)
  8. Charles Darwin ve Evrim TartışmalarıBill Price, Kalkedon Yay.
  9. Darwin, Tanrı ve Yaşamın AnlamıSteve Stewart Williams, Say Yay.
  10. Yüzyılın DavasıEdward J. Larson, İzdüşüm
  11. Yeryüzündeki En Büyük Gösteri, Richard Dawkins, Kuzey Yay. (Hristiyanlıkla ilgili tartışmalara gereğinden fazla girildiği için ülkemiz kültürü için anlamı daha zayıf olan; ama yine de okunmasının faydalı olacağını düşündüğümüz bir eser)

 

İnsan Evrimi ve Antropoloji ile İlgili Kitaplar

  1. İnsanın TüreyişiCharles Darwin, Gün Yay. / Onur Yay.
  2. 50 Soruda İnsanın Tarihöncesi Evrimi, Metin Özbek, Bilim ve Gelecek Kit.
  3. Tüfek, Mikrop, Çelik, Jared Diamond, TÜBİTAK (“İnsan”dan anlamak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken bir başyapıt)
  4. Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens, Yuval Noah Harari, Kolektif Kitap (Evrim tarihini genel olarak öğrenmek açısından son derece popüler ve kolay okunan bir kitaptır; ancak akademik altyapısı konusunda eleştiriler de yok değil)
  5. Modern İnsanın Kökeni, Roger Lewin, Say Yay.
  6. Göl İnsanları, Richard Leakey, Roger Lewin, TÜBİTAK
  7. Biyoloji Açısından İnsanJean Rosland, Varlık
  8. İnsan EvrimiBernard Wood, Dost Kitabevi
  9. Bilgi Ağacı: İnsan Anlayışının Biyolojik Temelleri, Humberto R. Maturana, Francisco G. Varela, Metis Yay.
  10. Tarih Öncesi İnsanRobert J. Braidwood, Arkeoloji ve Sanat Yay.
  11. İnsanın Yükselişi: Türümüzün Biyolojik ve Kültürel Evrimine Bir BakışJakob Bronowski, Say Yay.
  12. İnsan Nasıl İnsan OlduM. İlin, E. Segal, Say Yay.
  13. İnsan Evrimine YolculukVural Yiğit, Evrim Yay.
  14. İnsan OlmakEngin Gençtan, Metis Yay.
  15. İnsan OlmakJohn Gribben, Mary Gribben, Dost Kit.
  16. Dünden Bugüne İnsanMetin Özbek, İmge Yay.
  17. Üçüncü ŞempanzeJared Diamond, Alfa Yay.
  18. İnsanın KökeniRichard Leakey, Varlık Yay.
  19. Soyağacımızdaki MaymunEugene Harris, Koç Üniversitesi Yay.
  20. Antropoloji: İnsan Çeşitliliğine Bir Bakış, Conrad Phillip Kottak, Ütopya Yay.
  21. İnsanın Yanlış ÖlçümüStephen Jay Gould, Versus Kit.
  22. İnsan Türünün Kökeni ve GelişimiV.P. Alekseyev, Sosyal Yay.
  23. İnsan ve Evrim Gerçeği, Adam Şenel, Özgür Üniversite Kitaplığı
  24. İnsan ve EvrimGüven Arsebük, Ege Yay.
  25. Doğanın İnsanlaşmasıSerol Teber, Say
  26. İlk Şempanze: İnsanın Kökeninin PeşindeJohn Gribbin & Jeremy Cherfas, Alfa Yay.
  27. Kuramsal Yaklaşımlar Işığında İnsanın Biyokültürel EvrimiHüseyin Türk, Bilim Yay.
  28. İnsan Vücudunun Öyküsü: Sağlık, Hastalık ve Evrim, Daniel Lieberman, Say Yay.

Charles Darwin ve Beagle Yolculuğu ile İlgili Kitaplar

  1. Charles Darwin’in Özyaşam Öyküsü, Francis Darwin, Daktylos Yay. (Charles Darwin’in kendisi tarafından yazılan, mutlaka okunması gereken özyaşam öyküsü)
  2. Charles Darwin, Katrin Hahnemann, İş Bankası Kültür Yay.
  3. Darwin ve Beagle SerüveniAlan Moorehead, TÜBİTAK (Son derece başarılı bir diğer biyografi)
  4. Charles Darwin: Bir Doğabilimcinin Evrimi, Richard Milner, Evrim Yay
  5. Charles Robert Darwinİş Bankası Yay. (Mutlaka okunması gereken harika bir biyografi).
  6. Charles Darwin, Alan Gibbons, İş Bankası Yay.
  7. Charles Darwin Kimdi?, Deborah Hopkinson, Beyaz Balina Yay.
  8. Charles Darwin: Evrim Devrimi, Rebecca Stefoff, TÜBİTAK
  9. DarvinGalip Ata, Bilim ve Ütopya Kit.
  10. Meraklısına DarwinPascal Picq, Yapı Kredi Yay.
  11. Darwin Gerçeği, Benjamin Farrington, Çağdaş Yayınları
  12. Bilim İnsanlarımız Darwin’i SelamlarkenAlper Dizdar, Yazılama Yay.
  13. Darwin Sizi SeviyorGeorge Levine, Metis Bilim
  14. Darwin ve Beagle Gemisi’yle YolculuğuFelicia Law, Optimist Yay
  15. Cennetten Akan Irmak, Richard Dawkins, Varlık Yay.
  16. Doğanın Gizli Bahçesi, Edward O. Wilson, Say Yay.
  17. Süreç Kuram ve Kavram Olarak EvrimYaman Örs, Kaynak Yay.
  18. Darwin Kuramı Seçme Yazılar, EleştirilerPan Yay. ve TÜBİTAK
  19. Evren ve Evrim, Cihan Türkoğlu, Doruk Yay.
  20. Evrim, Bilim ve Eğitim, Üniversite Konseyleri, Nazım Kitaplığı
  21. Evrim Adamı, Roy Lewis, Dost
  22. Evrim Kuramı Üzerine Sorular, Charles Devillers, Henri Tintant, İletişim yay.
  23. Ortak Yaşam Gezegeni, Evrime Yeni Bir Bakış, Lynn Margulis, Varlık Yay.

Genel Biyoloji ve Genetik ile İlgili Kitaplar

  1. Biyoloji, Campbell, Reece, Palme Yay. (Genel Biyoloji öğrenmek ve evrimin biyolojide neden merkezi bir öneme sahip olduğunu için almanızı önemle tavsiye ederiz)
  2. Biyoloji Felsefesi, Elliott Sober, İmge (Biraz ağır olsa da, biyolojiyi bir bütün olarak anlamak ve temelinde yatan, az bilinen felsefeyi anlamak için mutlaka okunması gereken bir şaheser)
  3. İkili Sarmal, James D. Watson, Say Yay. (DNA’nın sarmal yapısının keşfi macerasıyla ilgili, mutlaka okunması gereken bir kitap)
  4. Üçlü Sarmal: Gen, Organizma ve Çevre, Rihard Lewontin, Say Yay.
  5. Biyolojide Diyalektik Yöntem, İ.T. Frolov, Toplumsal Dönüşüm Yay.
  6. Genin Yüzyılı, Evelyn Fox Keller, Metis Yay.
  7. Genlerimizle Yaşamak, Dean Hamer, Peter Copeland, Evrim Yay.
  8. Genlerin Bilgeliği: Evrimde Yeni Patikalar, Cristopher Wills, İzdüşüm Yay.
  9. Neo-Liberal Genetik: Evrim Psikolojisinin Mitleri ve Meselleri, Susan McKinnon, Boğaziçi Üniversitesi Yay.
  10. İdeoloji Olarak Biyoloji: DNA DoktriniRichard Lewontin, Kolektif Kitap
  11. Son Sözü Genom SöylerGreg Gibson, İş Bankası Yay.

Hayvan ve İnsan Davranışları ile İlgili Kitaplar

  1. Hayvan ZihniJames. L. Gould, Carol Grant Gould, TÜBİTAK (Doğrudan evrim üzerine olmasa da, hayvanların sandığımızdan ne kadar zeki olduğunu öğrenmek için mutlaka ama mutlaka okunmalı)
  2. İçimizdeki Maymun: Biz Neden Biziz?, Frans de Waal, Metis Bilim
  3. Köken Ağacı, Frans de Waal, Alfa Yay.
  4. Bonobo ve AteistFrans de Waal, Metis Yay. (Özellikle hayvan davranışlarıyla ilgili hiç bilmediğiniz şeyleri öğrenmek için birebir.)
  5. Hayvanların Ne Kadar Zeki Olduğunu Anlayacak Kadar Zeki miyiz?Frans de Waal, Metis Yay. (Kesinlikle okumanızı tavsiye ettiğimiz, enfes bir kitap!)
  6. Çıplak MaymunDesmond Morris, İnkılap Yay.
  7. Çıplak KadınDesmond Morris, İnkılap Yay.
  8. Çıplak Adam, Desmond Morris, NTV Yay.
  9. İnsan ve Hayvanlarda Beden DiliCharles Darwin, Gün Yay.
  10. Dr. Tatiana’nın Tüm Canlılar Alemine Seks Tavsiyeleri: Seksin Evrimsel Biyolojisi İçin Bir RehberOlivia Judson, Edebi Şeyler
  11. İnsan ve Davranışı, Doğan Cüceloğlu, Remzi Kit.
  12. İnsanat BahçesiDesmond Morris, İnkılap Yay.
  13. İnsan İçgüdüsü, Robert Winston, Say Yay.
  14. Davranışlarımızın KökeniSerol Teber, Say Yay.
  15. Hayvanların Sessiz DünyasıMarian Stamp Dawkins, Çikolata Yay. (Hayvan davranışları üzerine okunması gereken harika kitaplardan bir diğeri)
  16. Hayat: Olağanüstü Hayvanlar, Sıradışı YaşamlarMartha Holmes, Michael Gunton, Boyut Yay.
  17. Canlıların Diyalektiği, Yeni Evrim Teorisi, M. Yılmaz Öner, Belge yay.

Abiyogenez ile İlgili Kitaplar

  1. Yaşam Nedir?, Erwin Schrödinger, Evrim Yay.
  2. Yaşam Nedir? Biyolojinin Geleceği Üzerine Spekülasyonlar, Kolektif, Evrim Yay.
  3. Yaşam Nedir? Kimyanın Biyolojiye DönüşümüAddy Pross, Metiş Yay.
  4. Hayatın Kökleri: İlk Canlılar Nasıl Oluştur?, Mahlon B. Hoagland, Alfa Yay. (Abiyogenezle ilgili yazılmış en öğretici kitaplardan birisi)
  5. Yaşamın Kökenine Dair 7 İpucu, A.G.Cairns Smith, İzdüşüm Kelepir
  6. Yaşamın Kökeni, Osman Gürel, Pan yay.
  7. Yaşamın Kökeni, Peter Hoffman, Say Yay.
  8. Canın Oluşumu, Cihan Türkoğlu, İzdüşüm Kelepir
  9. RNA Dünyasından Yaşam: İçimizdeki AtaMichael Yarus, Boğaziçi Üniversitesi Yay.

 

Jeoloji ve Dünya Tarihi ile İlgili Kitaplar

  1. Dünyanın En Güzel Tarihi, Hubert Reeves, Joel De Rosnay, Yves Coppens, İş Bankası Yay.
  2. Tarihsel Jeoloji: Jeolojik Devirlerde Yaşam ve Önemli Evrim AdımlarıNurdan İnan, Seçkin Yay.
  3. 50 Soruda Yerin EvrimiMehmet Sakınç, Bilim ve Gelecek Kit.
  4. Yerkürenin En Güzel Tarihi, Lester R. Brown, Andre Bahic, Paul Tapponier, Jacque Girardon, İş Bankası Yay.

 

Çocuklar İçin Evrim Kitapları

  1. Yaşam Ağacı: Canlı Türlerinin İnanılmaz Biyolojik FarklılıklarıRochelle Strauss, İletişim Yay.
  2. Genç Paleontologun El KitabıJonathan Tennant, İş Bankası Yay.
  3. Bilbi ile Evrimi Öğreniyorum (Boyama Kitabı), Seçkin Eroğlu & Deniz Hasret (2017 sonu itibariyle yayına hazırlanıyor.)

Evrimin Uygulamaları ile İlgili Kitaplar

  1. Rastlantı ve Kaos, David Ruelle, Say Yay.
  2. Rastlantı ve Zorunluluk, Jacques Monod, Alfa Yay.
  3. Hayvanların En Güzel Tarihi, Pascal Picq, Jean-Pierre Digard, Boris Cyrulnik, Karine Lou Matignon, İş Bankası Yay
  4. Bitkilerin En Güzel Tarihi, Jacques Girardon, Jean-Marie Pelt, Marcel Mazover, Teodore Monod, İş Bankası Yay.
  5. Dinozorların Sessiz Gecesi (Seri)Hoimar Von Ditfult , Alan Yay. ve Cumhuriyet Kitap
  6. Cinsel Aşkın AnatomisiHelen Fisher, Cep Kitapları
  7. Darwin ve İktisat SempozyumuKolektif, Hacettepe Üniversitesi Yay.
  8. Belleğin İzindeDaniel L. Schacter, Yapı Kredi Yay.
  9. Bilinç Gökten DüşmediV. Hoimar Ditfurth, Cumhuriyet Kit.
  10. Neil’in Beyniyle Konuşmalar: Düşünce ve Dilin Sinirsel Doğası, William H. Calvin ve George A. Ojemann, Metis Bilim (Sinirbilim ve evrimle ilgili yazılmış en harika eserlerden birisi)
  11. 21. Yüzyılda BeyinSteven Rose, Evrensel Yay.
  12. Aklın Tarih ÖncesiSteven Mithen, Dost Kitabevi
  13. Bir Şeytanın PapazıRichard Dawkins, Kuzey Yay.
  14. Tanrı Yanılgısı, Richard Dawkins, Kuzey Yay.
  15. Zamanların Sonu Üzerine SöyleşilerUmberto Eco, Yapı Kredi Yay.
  16. Binyılı Sorgulamak, Stephen Jay Gould, İletişim Yay.
  17. Son İmparatora Öğütler, Ali Demirsoy, Meteksan
  18. Büyük ÇekişmelerHall Hellman, TÜBİTAK

 


Teşekkür: Bu derlemeyi yapmamıza yardımcı olan Nilüfer Tekin’e teşekkür ederiz.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

 

Yazarın giriş açıklamasını ve site ziyareti için tıklayınız: http://evrimagaci.org/article/tr/evrim-agacindan-kitap-tavsiyeleri

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.