Eğitim Harcamaları Genel Bütçe İçerisinde Oldukça Düşük

Eğitim Reformu Girişimi (ERG), Eğitim İzleme Raporu’nun dokuzuncusunu yayınladı. Raporda Milli Eğitim Bakanlığı ile diğer ulusa ve uluslararası kurumlar tarafından paylaşılan verilen bir araya getirilerek analiz edildi. Rapor incelendiğinde her ne kadar eğitimde finans, erişim, öğrenme ortamları, öğretmen gibi konularda bir iyileşme görünse de göz ardı edilemeyecek problemlerin devam ettiği görülmekte

 

12509404_1039994982740379_3934044305160648930_n

İstanbul
Haber&grafikler: Sabri Eğe* / @egesabri

 

MEB Bütçesine Ayrılan Pay Artıyor

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) tarafından paylaşılan Eğitim İzleme Raporu’nda dikkat çeken hususlardan bir tanesi Milli Eğitim bütçesine ayrılan payın son 10 yıl içerisinde önemli bir artış göstermesi. ERG raporuna göre Milli Eğitim bütçesinin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya (GSHY) oranı 2006 yılında %2.18 iken 2016 yılında bu oran %3.46’ya ulaşmış durumda.

 

Eğitim Harcamaları Genel Bütçe İçerisinde Oldukça Düşük

 

MEB yatırımlarına ayrılan oranın merkezi yönetim bütçesine oranı 1,3. Türkiye’de eğitim harcamalarında devletin payı %87 iken bu oran Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)’de %91 olarak göze çarpıyor. Eğitim harcamalarında devlet payının uluslararası kıstaslara göre oldukça düşük kaldığı görülüyor.

 

Özel Okullara Yapılan Harcamalarda Büyük Artış

Dikkat çeken bir diğer husus hane halkının özel okul harcamalarının artmış olması. Bunun başlıca sebeplerden bir tanesi MEB 2015-2019 Stratejik Planı’nda eğitimde özel sektörün payının artmasını sağlamak için yapılan teşvikler ve destekler. 2015-2016 yıllarında özel okullara devlet bütçesinden 777 milyon TL destek aktarılmış. Bu durum özel okul ve devlet okulları arasında bir takım dengesizliklere de yol açıyor. Örneğin, özel ilkokul sayısında bir yıl içerisinde %14’lük bir artış söz konusuyken, resmi ilkokul sayısı sadece %2’lik bir artış göstermiş.

 

Dersane Sorunu Özel-Resmi Okul Dengesizliğini Arttırıyor

 

Özel okul harcamalarının artmasının bir diğer sebebi kapanan dershanelerin temel liselere dönüştürülmesi. 2015 yılında uygulamaya koyulan yasayla birlikte kapatılan birçok dersane temel lise olarak faaliyete devam ediyor. Bu durum okul sayısındaki artışta açıkça gözlemleniyor. 2015 yılında 3.954 olan okul sayısı 2016 yılında ise 5.310 sayısına ulaşmış durumda.

 

 

Eğitimde Dengesizlik Coğrafi Olarak Devam Ediyor

 

Stratejik planlar ve reformlara rağmen eğitimdeki dengesizlik coğrafi olarak bir kez daha göze çarpıyor. Söz gelimi Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde kız ve erkek öğrencilerinin okullaşma oranı ortalama %80 oranındayken Güney Doğu ve diğer Doğu bölgelerinde bu oran %65 oranında. Okullaşma oranlarının şehirlere göre dağılımı bu dengesizliği daha net gösteriyor. Örneğin bu oran 5 yaş okullaşma oranı Edirne’de %82.6 ve Nevşehir’de %75.1 iken Ağrı’da 33.6 ve Şırnak’ta %27.3 seviyesinde kalmaktadır.

 

Eğitimci İskender Erol: Tüm sorun bu insanlara ülkemizde geçici gözüyle bakılması. Dolayısıyla stratejik bir plan oluşturulamıyor

 

Türkiye’deki Suriyeliler ve Eğitim

Raporun son bölümü Türkiye’de ikamet eden Suriyeli mültecilerin eğitimdeki oranlarına dikkat çekiyor. 2015 yılı okullaşma oranlarında bakıldığında Suriyeli çocukları için %37,2 iken bu oran 2016 yılında %50’ye çıkmıştır. Her ne kadar bir artış söz konusu ise de yaklaşık 400 bin Suriyeli çocuğun hala eğitimden mahrum. Eğitimci ve yardım gönüllüsü İskender Erol bu konudaki eksiklikleri şu şekilde tanımlıyor:

“Suriyeli çocukların eğitimi için henüz bir müfredat oluşturulmuş değil. Suriye’deki eğitim müfredatı takip edilmeye çalışılıyor fakat bu çocukarın bu ülkede yaşayacaklarını düşünecek olursak bu konu toplumsal uyuşma konusunda ciddi sorunlara sebep olabilir. Çünkü Türkçe öğrenmiyorlar ve eğitim sistemleri Türkiye’de iş bulabilecekleri düzeyde olmayabilir. Tüm sorun bu insanlara ülkemizde geçici gözüyle bakılması. Dolayısıyla stratejik bir plan oluşturulamıyor.”


 

***Sabri Eğe , Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü /  Dağ Medya (21 Kasım 2016 -21 Mart 2017)
) stajyer veri muhabiri /zabuyi@gmail.com


Rapora buradan ulaşabilirsiniz: https://dagmedya.net/wp-content/uploads/2016/11/EIR2015-16.17.11.16.web_.pdf
Haberde yer verilen grafiklere ve veri setine buradan erişebilirsiniz:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1mtRomWi1YQMji-_vdZyOxTp2akparRjoPERTaCbLCKc/edit?usp=sharing


 

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir