Orijinal çeviri kaynağı: http://flowingdata.com/2010/07/22/7-basic-rules-for-making-charts-and-graphs/
Çeviren: AVVG YK üyesi Dersu Ekim Tanca 


Tablolar ve grafikler, sanattan dizayna ve oradan istatistiğe, kullanıcıları ve uygulayıcılarıyla birlikte haberlerde, sunumlarda ve mizah dergilerinde kendilerine yer edinmiştir. Bu tür veri grafikleri için olan dizaynın temel ilkeleri bu grafiklerin nasıl kullanılacağına göre değişiklik gösterir. Bir sunum için bir şey mi yapmak istiyorsunuz? Bu sunumu oldukça basit tutmak isteyeceksiniz ve sunumunuzda yazı kullanmaktan kaçınacaksınız. Bir gazete için grafik mi dizayn edeceksiniz? Boyut kısıtlamalarına dikkat etmelisiniz ve kendi grafiğinizin önemli kısımlarını açıklamaya çalışacaksınız.

Fakat, ister bir rapor için olsun, ister bir çevrimiçi infografik (online infographic) ya da az sayıda veri içeren bir şey için olsun, tablo ve grafiğinizi her ne için yaparsanız yapın uymanız gereken bazı temel kurallar vardır.

Bütün bunlar ile birlikte kullanabileceğiniz esnek materyalleriniz var, katı kurallardansa nasıl bir sistemin takip edileceği şeyi düşünmelisiniz, ama bu veri grafikleri için öğrenmek isteyenlere başlamak için güzel bir yer.

Verileri Kontrol Edin

Bu kural sizin için açık olmalı. Veri tablo ve grafiklerin en temelini oluşturur. Eğer veriniz yetersizse grafikleriniz de yetersiz olur yani grafiğin anlamlı olmasına bir manası olmasına dikkat edin. Grafiğinizde aykırılıklar veya uçluklar varsa onlar için basit grafikler yapmak ile başlayın. Anlamlı görünmeyen bilgileri tekrar doğrulayın/düzeltin. İnsanların size gönderdiği tablolarda (spreadsheet) veriler için bulduğunuz yazım hataları sizi şaşırtıyor olabilir.

Kodlamayı Açıklayın

Belki bulduğunuz verilerin büyüklüklerini, önemini ya da değerleri göstermek için kare boyutlarıyla belirtmek için renk skalası kullanıyorsunuz. Belki de ikisinin birleşimini kullanıyorsunuz. Bu türde kullandığınız kodların neyi belirtmek için olduğunu açıklayın ve okuyucunun bu türden şeylerin hepsini bildiğini sanmayın. Çoğu zaman okuyucular bu türden şeyleri bilmezler.

Bu türden açıklamaları birçok şekilde okuyucuya sunabilirsiniz, ama bunun en yaygın yöntemleri tabloları ve grafikleri lejand (açıklayıcı) ile sunmak, şekilleri doğrudan işaretlemek ya da grafiğinizi kısa bir paragraf ile açıklamaktır.

Bu tür açıklamalar ve işaretlemeler olmadan oluşturuğunu tablo ve grafikler okuyucu için tahmin etme oyunu gibi olacaktır.

Eksenleri Açıklayın

Yan tarafa bakın: Ne kadar güzel bir tablo var karşınızda(!) İşaretlemeler ve açıklamalar olmadan bu türden şeyler yalnızca dekorasyondur. Eksenlerinizi işaretleyin ve tanımlayın ki okuyucu çizilenlerde skalaların ve eksenlerin neyi işaret ettiğini anlasınlar. Grafiğiniz logaritmik mi, artan mı, üstel artan mı yoksa her 100 sifon çekilmeye denk gelen bir şey mi? Eksenler işaretli olmadan sürekli olarak sonuncu dediğim gibi düşünürüm. Ayrıca, çoğu durumda değerleri yazdığın eksenin sıfırdan başlamasını isteyeceksin.

Birimleri Dahil Edin

Grafiklerin üzerindeyken onlara birim ekleyin. Eğer sadece numaralar yazar ve bırakırsanız bu bir yüzde, cilt numarası ya da yoldan karşıya geçen tavuk sayısını çağrıştırabilir. Siz yine okuyucu için bu tip tahmin oyunlarını ortadan kaldırmak isteyeceksiniz.

Şekillerinizi Kontrol Edin

Eğer şekilleriniz yanlışsa, özellikle de sayısal değerleri yuvarlak biçimlerde gösteriyorken yanlışlık yapıldıysa, bu insanların sizle alay ettikleri ilk şey olacaktır, dolayısıyla doğru yapmaya özen gösterin. Kendi yaptığınız işinizin bazı asosyal-inek bloglarında olumsuz şekilde vurgulandığı yerleri görme zevkine erişebilirsiniz.

Burada nasıl yapılacağını görebilirsiniz. Çubuklu grafik (bar graph) ya da onun gibi bir şey olmadıkça alanınıza çemberleri ve iki boyutlu şekilleri çizin. Eğer çemberleri çaplarından çizmek isterseniz oranından farklı bir şekilde çizerek bitirirsiniz ve bu kötü görünür.

Kaynaklarınızı Belirtin

Bu kural söylemeden bilinmesi gereken bir kural. Her zaman verinin nereden geldiğini dahil edin. Bunu doğrudan grafiğin içine yerleştirebilirsiniz ya da eğer bu makalenin bir parçasıysa kopyalarında bu bilgi belirtilebilir. Bunu yapmak birçok şey sağlar. Birinci olarak bu grafiğinizi daha itibar edilir kılar ve ikinci olarak, ilgilenen insanlar bu konu hakkında daha araştırma yapar ve gerçekleri doğrulamaya çalışır.

Hedef Kitlenizi Göz Önünde Bulundurun

Son olarak, daha önce de söylediğim gibi grafiklerinizin, tablolarınızın ve dizaynlarınızın kime ve neye göre olduğunu göz önünde bulundurun. İnsanların ona saatlerce bakabileceği postere göre oldukça fazla detaylı bir grafik dizayn etmiş olabilirsiniz. Ama eğer bu bir sunum içinse kelimeleri oldukça az sayıda tutmalısınız.

Muhtemelen Comic Sans karakterleri ile yazmamalısınız, ama bu sizin tercihiniz.

En sonunda, bu yazılan kurallar belli özel durumlar için geçerli olmayabilir, ve bu kuralları değiştirmeyi ve bükmeyi alıştırmalar yaptıkça öğreneceksiniz. Bu kuralların hiçbiri kesin ve değişmez değildir.

Basitçe söylemek gerekirse: Hikayeni açıkça anlat ve veri ile yanlışsız bir şekilde bilgilendir. Bunları yapınca bir sorun olmayacaktır.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir