Srebrenitsa soykırımının 21’inci yıldönümü

Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yaşanan en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden 127 kişi daha bugün Potoçari Anıt Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Anıt mezarlığa defnedilen kurban sayısı 6 bin 504’e yükseldi. Törene Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da katıldı. Çavuşoğlu Srebrenitsa soykırımının acısını hala yüreklerinde hissettiklerini belirterek, “Bir daha bu acıların yaşanmaması için Srebrenitsa’yı unutmadık, unutmayacağız ve unutturmayacağız” dedi.

Srebrenitsa katliamı kurbanlarının yakınlarını bu acılı günde yalnız bırakmak istemeyen birçok ülkeden binlerce insan da sabahın erken saatlerinden itibaren Potoçari’ye akın etti.

Anıt mezarlığa gelen kurban yakınları, sevdiklerinin mezarı başında dua edip gözyaşı döktü.

Savaş yıllarında BM askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasından dün akşam mezarlığa taşınan tabutların başında da gözyaşı ve hüzün hakimdi. Yakınları, kurbanların tabutlarının başına gelerek, sevdiklerine son kez veda etti.

Serebrenitsa’da ne oldu?

Yugoslavya iç savaşı sırasında Sırplar’ın başlattığı katliamın ardından duruma müdahale eden Birleşmiş Milletler, Srebrenitsa’yı siviller için güvenli bölge ilan etmişlerdi. 6-8 Temmuz 1995’te Bosnalı Sırp güçler Srebrenitsa’yı kuşattı. Kentte Sırpların kuzeydoğu Bosna’daki diğer saldırılarından kaçarak sığınan onbinlerce Müslüman sivil vardı. Onları hafif silahlarla donatılmış 600 Hollandalı asker koruyordu. Petrol stoklarının azaldığı kente mayıs ayından beri gıda sevkiyatı yapılamamıştı.Sırplar,Srebrenitsa’yı bombalamaya başladı. Müslüman savaşçılar, barış gücü askerlerine teslim ettikleri silahları geri istedi ama redddedildi.

9 Temmuz 1995’te Bosnalı Sırplar bombardımanı yoğunlaştırdı. Güneydeki kamplardan kaçan binlerce mülteci kent merkezine akın etti. Bosnalı Sırplar, 30 Hollandalı askeri rehin aldı. Sırpların Hollandalı birlikler çekilirken açtıkları ateşte de bir asker öldü.

10 Temmuz 1995’te Hollandalı komutan Albay Ton Karremans, BM’den hava desteği istedi.

BM Komutanı General Janvier önce bu isteği reddetti, ancak talep tekrarlanınca kabul etti. Nato uçakları gelmeden Sırp topçusunun ateşi durdu; BM saldırısı ertelendi. Akşama dek kente 4 bin göçmen yığıldı; sokaklarda panik havası vardı.Hollandalı askerlerin mevzileri çevresinde büyük kalabalıklar oluştu. Hollandalı komutan kentin ileri gelenlerini topladı ve eğer Sırplar sabah 06.00’ya kadar çekilmeze, Nato uçaklarının hava bombardımanı yapacağını söyledi.

11 Temmuz 1995’te Sırp güçleri çekilmedi. 09.00’da Albay Karremans’a yakın hava desteği talebini yanlış formla yaptığı bildirildi.10.30’da yeni formla iletilen talep, General Janvier’e ulaştı. Ancak sabah 06.00’dan beri havada olan NATO uçakları yakıt ikmali için İtalya’daki üsse dönmek zorunda kaldı.Potocari’deki Hollanda üssüne sığınan mültecilerin sayısı 20 bini buldu. Bunlardan çoğu kadın, çocuk ve yaşlıydı.14.30’da Hollanda’ya ait iki F-16 uçağı, Sırp mevzilerine iki bomba attı.Sırplar ellerindeki rehineleri öldürme ve mültecileri bombalama tehdidiyle karşılık verince, saldırılar askıya alındı. İki saat sonra Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladiç, Sırp televizyon kameraları eşliğinde kente girdi. O akşam Mladiç, Hollandalı komutanı çağırarak eğer silahlarını teslim etmezlerse Müslümanlar’ın öldürüleceği ültimatomunu verdi.

12 Temmuz 1995’te kadın ve çocukları Müslüman bölgesine götürecek otobüsler geldi.

Sırplar 12-77 yaş arasındaki tüm erkekleri ‘savaş suçu sorgusuna için’ ayırdı. Bunu izleyen 30 saat içinde 23 bin kadın ve çocuğun kentten çıkarıldığı tahmin ediliyor. Yüzlerce erkekse kamyon ve depolara dolduruldu. O gece kentten kaçarak dağlara sığınmaya çalışan 15 bin Müslüman savaşçı top ateşine tutuldu.

13 Temmuz 1995’te Silahsız Müslümanlar’ın katli, yakındaki Kravitsa köyünde başladı.Barış gücü askerleri Potocari üssünde bulunan 5 bin Müslüman’ı teslim etti. Karşılığında Bosnalı Sırplar 14 Hollandalı askeri salıverdi.

16 Temmuz 1995’te Srebrenitsa’dan Müslüman bölgesine yürüyerek ulaşan mültecilerin anlattıklarıyla, katliam haberleri ilk kez duyuldu. BM ve Bosnalı Sırplar arasındaki pazarlıklar sonucu Hollandalı askerlerin kentten ayrılmasına izin verildi. Silah, gıda ve tıbbi stoklarını geride bıraktılar. Bosnalı Sırpların Srebrenitsa’yı ele geçirmesini izleyen beş günde binlerce Müslüman erkek öldürüldü.

Lahey’deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi, Serebrenitsa’da işlenen suçlar nedeniyle bugüne kadar 15 kişiyi hapis cezasına çarptırdı. İç savaşın en önemli isimlerinden olan Sırp lider Radovan Karaciç de Mayıs 2016’da “insanlığa karşı suç”lardan 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi Hakimi O-Gon Kwon, Bosna Savaşı’nda Sırpların Boşnak ve Hırvatların yaşadığı yerlerde birçok suç işlese de bunların soykırım değil, insanlığa karşı suç boyutunda olduğuna karar verdi. Karadziç’in 7 bölgede zulüm ve imha politikası ile sürgün ve zorla başka yere sevk etme ve iki ayrı cinayetten sorumlu olduğuna karar verildi.

Fotoğraf: AA

Yorumlar

yorumlar

Post source : AA, NTV, DAĞ MEDYA

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir