İdam edilen kişi sayısı bir önceki yıla göre % 50 arttı

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) 2015 yılı idam cezası raporunu yayımladı. Rapora göre bir önceki yıla göre idam edilen kişi sayısı  % 54 arttı. İdam edilen kişi sayısında Çin İran, Suudi Arabistan, Pakistan ve ABD gibi ülkeler listenin başında yer alırken, dünya genelinde 2015 yılında idam edilen kişi sayısı son 25 yılın (1989’dan beri) en yüksek seviyesine ulaştı.

2015 yılı dünya genelinde 1634 kişi idam edildi ve 1998 kişi hakkında ise ölüm cezası verildi. İdam edilen kişi sayısı bir önceki yıla göre % 50 artarken, ölüm cezası verilen kişi sayısı ise 2014 yılına göre % 19 azalarak, 2466 kişiden 1998 kişiye düştüğü belirtildi.

“Ülkelerin % 51,7’sinde idam cezası kaldırıldı”

Uluslararası Af Örgütü raporuna göre 31 Aralık 2015 itibariyle 102 ülke yasal olarak idam cezasını kaldırdı. 32 ülke pratikte son 10 yıl içinde idam cezasını uygulamazken 6 ülke sadece belirli suçlarda ölüm cezasına başvurdu. 2015 yılı itibariyle 52 ülkede ise idam cezası yasal olarak uygulanıyor.

“İdamların %90’ı İran, Pakistan ve Suudi Arabistan’da gerçekleşti.”

İdam istatistiklerini devlet sırrı olarak değerlendiren ve açıklamayan Çin haricinde 2015 yılı itibariyle 1634 kişinin %90’ı İran, Pakistan ve Suudi Arabistan’da idam edildi. 2015 yılında resmi ve gayri resmi rakamlara göre İran’da 977, Suudi Arabistan’da 158, Pakistan’da 326 kişi idam edildi. Rapora göre 2015 yılında idam edilenlerin arasında 18 yaş altında 9 kişi yer alırken, bu kişilerin 4’ü İran 5’i ise Pakistan tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.

Verilen ölüm cezalarında ise Mısır 538 idam cezası ile listenin başında yer alıyor. Mısırı, 121 idam cezası ile Pakistan, 62 ölüm cezası ile Tunus takip ediyor. Kadir Has Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Sarphan Uzunoğlu, bölgede yaşanan idam vakalarının artışında, bahsedilen ülkeler arasındaki ve ülkelerdeki mezhep ve etnik çatışmanın rolü olduğunu dile getirdi. Ayrıca yaşanan idam vakaların arka planının sadece Müslümanlıkla açıklanamayacağını belirten Uzunoğlu, “kimliksel krizini çözememiş ülkelerde otoriter yönelimler, idam gibi adalet duygusuyla hiç bir ilgisi olmayan yöntemleri tercih ediyorlar” dedi

 

“ABD’de de En çok idam vakası Texas’ta gerçekleşti”

Rapora göre ABD kıtada yedi yıl ardarda idam cezası uygulayan tek ülke konumunda yer alıyor. Ülkede 2015 itibariyle 28 idam kişi idam edildi. 52 kişi ölüm cezasına çarptırıldı. Ülkede 2015 yılında 13 idam vakası ile  Texas eyaleti listenin başında yer alırken, Missouri (6), Georgia (5) Florida (2) ve Oklohoma (1)’da idam cezası uygulayan eyaletler arasında yer aldı. Ülke genelinde idam edilen kişi sayısı 2014’e göre 35’ten 28’e, ölüme cezası verilen kişi sayısı ise 72’den 52’ye geriledi.

“Sahra altı Afrika ülkelerinde bir önceki yıla göre yarı yarıya azaldı”

Uluslararası Af Örgütü 2015 raporuna göre Sahra altı Afrika ülkelerinde ölüm cezası konusunda olumlu gelişmeler yaşandı. Kongo ve Madagaskar idam cezasını kaldırırken  Burkina Faso ve Gine gibi ülkelerde ise yasal sürecin hala devam ettiği belirtildi. Bölge genelinde ölüm cezaları 2014 yılında 909’ken 2015 yılında 443 olarak gerçekleşti. Raporda ölüm cezalarında gerilemenin en büyük sebebi olarak Nijerya’nın 2015 yılında hiç bir mahkumu idam etmemesi ve ölüm cezalarının hapis cezasına çevirmesi olarak gösterildi.

“Asya Pasifik Ülkelerinde idam sayısı % 300 arttı”

Asya Pasifik bölgesinde Çin’in hariç tutulmasına rağmen 2014 yılında 9 ülkede 32 idam vakası yaşanırken 2015 yılında % 300 artış yaşanarak 12 ülkede 367 kişi idam edildi. Raporda ayrıca Çin’in devlet sırrı diye açıklamadığı rakamların 1000 ve üstü değerlerde olabileceği dile getirildi.

Yaşanan idam vakalarının % 88’i, (326 tanesi) Pakistan tarafından uygulanırken bölgede 14 kişiyi idam eden Endonezya listenin ikinci sırasında yer aldı.

“Yakın zamanda Türkiye’de İdam Cezası hakkında tartışmalar yaşanabilir ”

Ülkemizde ise 25 Ekim 1984’de idam edilen Hıdır Aslan’dan bu yana hiç kimse idam edilmedi. İdam cezası, 2001 yılında “terör suçları ve savaş tehdidi “ haricindeki suçlar için, 2004 yılında ise hukuken yürürlükten tamamen kaldırıldı. Türkiye’de ölüm cezası fiilen 1984, hukuken de 2004’de kaldırılmasına rağmen hala belirli dönemlerde tartışmalar devam ediyor.

Uzunoğlu, idam cezasının tekrar uygulanma ihtimali konusunda ise, Türkiye’de idam cezasını isteyen bir kesimin varlığından ve  bu cezayı yürürlüğe koyabilecek politik bir düzlemin olduğunu dile getirdi. Özellikle son dönemde istismar ve tecavüz haberlerinin artmasından dolayı hadım ve idam gibi cezai yöntemler hakkında tartışmalar yaşanabileceğini de belirtti.

***Sadettin Demirel , Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü Son Sınıf Öğrencisi, Dağ Medya (Şubat 19- Mayıs 30 2016 ) stajyeri /sadettin3069@gmail.com


Veri Seti

Uluslararası Af Örgütü Raporu

Harita

Kaynaklar:

http://www.deathpenaltyinfo.org/abolitionist-and-retentionist-countries?scid=30&did=140

https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/04/Death-penalty-2015-Facts-and-figures/

http://arsiv.ntv.com.tr/news/167523.asp

http://www.hurriyet.com.tr/ocalani-neden-idam-etmemistik-hatirlar-misiniz-21911576

https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5218.html

http://www.radikal.com.tr/turkiye/ozgecan-cinayeti-idam-tartismasi-baslatti-1294452/

 

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Veri Muhabiri - Açık Veri ve Veri Gazeteciliği Derneği (AVVGD) Yönetim Kurulu üyesi. Lisans eğitimini Kadir Has Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım alanında tamamladı. Şu sıralar Kadir Has Üniversitesi'nde Yeni Medya bölümünde yüksek lisans eğitimine devam ediyor. Veri gazeteciliği ve veri görselleştirme ile ilgileniyor.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.