İstismara Maruz Kalan Çocukların Sadece % 11’i Rehberlik Servisinden Yararlanıyor

Fotoğraf: (AAP Image/Dave Hunt) 

 

Avrupa Birliği’nin mali katkısı ve UNICEF’in teknik desteği ile  Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ( SHÇEK) Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde yapılan  Türkiye’de Çocuk İstismarı ve  Aile İçi Şiddet Araştırmasına göre fiziksel ve duygusal istismar vakaları ailede başlıyor, okulda ve sokakta devam ediyor. Araştırmada ebeveynler, arkadaşlar, öğretmenlerin çocuklara fiziksel ve duygusal istismarda bulunduğu vurgulanırken, geçmişte istismara maruz kalan çok sayıda çocuğun yaşadıklarını okul rehberlik servisleriyle paylaşmadığı belirtiliyor.

2016-02-18 22-15-42 Ekran görüntüsü
İstanbul
Haber&Grafik&Timeline JS : Sadettin Demirel* / @demirelsadettin

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) çocuğun sağlığını, fiziksel gelişimini olumsuz yönde etkileyen, bir yetişkin, toplum veya ülkesi tarafından bilerek veya bilmeyerek yapılan davranışlar çocuk istismarı olarak tanımlıyor. İstismarın fiziksel, duygusal cinsel ve ihmal etme olmak üzere dört türü bulunuyor.

 

“Karaman’da Cinsel İstismar ”

3 hafta önce Türkiye’de gündem Karaman’da erkek çocuklara yönelik cinsel istismar  haberi yansıdı. 12 Mart günü BirGün’ün İnternet sitesinde Serbay Mansuroğlu’nun haberiyle kamuoyuna yansıyan haber, siyasiler arasında, sosyal medyada ve kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
Habere göre,  Karaman’da bir öğretmenin tarikat evlerinde bazı erkek öğrencilere tecavüz ettiği iddia edildi. Ensar Vakfı ve Karaman Anadolu İmam Hatip ve İmam Hatip Lisesi Mezunları ve Mensupları Derneği’ne (KAİMDER) yakın kişilerin kiraladığı evlerde kaldıkları öne sürülen 9 ve 10 yaşlarında bulunan öğrencilere tecavüz eden öğretmen ise tutuklandı.
Karaman Çocuk İstismar Skandalının Kamuoyuna Yansıyışı ve Sonrası:

 

 

 

İstismar konusunda çocuklar ve ebeveynler neler düşünüyor?

 

Özellikle çocukların günlük yaşamlarında maruz kaldıkları istismar türlerini, istismar davranışlarının nedenlerine yönelik algıları ve istismarla başa çıkma ve kendilerini bu davranışlardan koruma konusunda kullandıkları yöntemleri öğrenmek ve bu konular üzerine derinlemesine, kapsamlı veriler elde etmek üzere, 2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından Avrupa Birliği’nin mali katkısı ve UNICEF’in teknik desteği ile SHÇEK (Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu) Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde “Türkiye’de Çoçuk İstismarı ve Aile İçi Şiddet Araştırması” yapıldı.

 

Araştırmada hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılırken 235 Ebeveyn ve çocuklarla 30 odak grup çalışması ve 1328 hanede ise 2216 kişiye anket çalışması yapıldı.

Araştırmada cinsel istismar konusu doğası gereği paylaşılması hassas bir konu olduğu için araştırmanın doğrudan odağı olmasa da çalışma fiziksel istismar, duygusal istismar ve aile içi şiddet üzerine yoğunlaşıyor.

 

“Çocuklar Evde Okulda ve Sokakta İstismara Uğruyor”
Araştırmanın nitel bulgularına göre bütün katılımcılar ( çocuk, yetişkin, kadın, erkek ve bölge fark etmeksizin) istismarın sırasıyla ev, okul ve sokakta gerçekleştiğini, fiziksel veya duygusal istismarda bulanan kişilerin ise sırasıyla baba, öğretmen, anne , arkadaş ve komşu olduğunu hem fikirken, her yaştan çok sayıda çocuk ise okul ortamında öğretmenlerinin fiziksel ve duygusal istismarına uğradıklarını bildirmiş.

 

2016-04-04_15-18-29

 

 

7 -14 yaş aralığındaki kızlar özellikle hakaret etmek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, bağırmak, başkalarıyla kıyaslamak gibi duygusal istismara arkadaşları, babaları, anneleri ve öğretmenleri tarafından maruz kaldıklarını belirtirken 15 -18 yaşlarındaki erkekler ise arkadaşlarının ve babalarının duygusal istismar uyguladıkları dile getirmiş.
Fiziksel istismar konusu da yine anne, baba, öğretmen ve arkadaşlardan kaynaklanırken, 15 -18 yaş dilimindeki kızlar erkeklere göre az sayıda fiziksel istismar vakası bildirmiş.

 

2016-04-04_15-19-08

 

 

Odak grup çalışmasında ebeveynler ise çocukların istismara maruz kalmasında öncelikle anneler ve babalar, üvey anne, büyük kardeş, öğretmenler ve arkadaşlarının payı olduğunu dile getiriyor.

Özellikle anneler çocuklarını duygusal istismar bulundukları ve ihmal ettiklerini paylaşırken, babalarda aynı şekilde duygusal ve fiziksel istismarda bulunduklarını ve ihmal ettiklerini paylaşmış.

 

2016-04-04_15-19-38

“Benim Suçum, Benim Hatam”

 

Odak grup çalışmasının ikinci bölümünde bazı çocukların istismarın kaynağı olarak kendilerini sorumlu hissettikleri görülmüş. Çocukların düşüncelerini daha iyi ifade etmesi için Aile içi şiddet ve çocuk istismarı temalı bir hikaye anlatılmış.

Hikaye üzerinden yapılan yorumlarda yaş, cinsiyet ve bulundukları bölge değişmeksizin çocukların hikayedeki babanın eğitimsiz ve şiddet yanlısı olmasının istismar davranışında etkisi olduğunu dile getirmiş. İstismar davranışını engellemeyen anne de çocuklar tarafından eleştirilmiş

Özellikle araştırmada çocukların bazılarının istismarın kaynağı olarak kendilerini görmelerinin ve “benim suçum” inancına sahip olmalarından dolayı , cinsel istismara dahi uğrasalar sessiz kalabileceklerine vurgu yapılmış.
“Yetişkin’in Ekonomik Sıkıntısı; İstismarın Asıl Kaynağı”

 

Yetişkinler ise istismarın en önemli nedenlerinden birinin ekonomik sıkıntılar olduğunu vurgularken bu konuda çocuğu değil kendini sorumlu hissediyorlar. Yetişkinler tarafından çocuğun hatalı davranması, söz dinlememesi, yetişkinin istediği gibi davranmaması, ısrar etmesi, bir şey saklaması, ders çalışmaması, izin almadan bir davranışta bulunması, istismarın nedenleri olarak tanımlanıyor.

 

2016-04-04_15-20-46

 

 

Çocuklar En Çok Fiziksel İstismara Tanık Olmuş
Araştırmanın nicel bölümünde ise 7-18 yaş aralığındaki 2216 kişiyle karşılıklı görüşerek anket veri toplama tekniği kullanılırken araştırmada çocukların evde, okulda ve sokakta maruz kaldıkları ya da tanık oldukları istismar ve şiddet davranışlarının daha iyi anlaşılması amaçlanıyor.

 

Araştırmaya göre çocuklar ve gençler en fazla çocuklar ve gençlerin bir başka çocuğa fiziksel istismar / şiddet uyguladığına tanık olmuş. Oranlarla ifade edersek 2216 katılımcının % 56’sı fiziksel istismara, % 49’u duygusal istismara tanık olmuş, cinsel istismara tanık olan katılımcıların ise % 10 oranında bulunuyor.

7-18 yaş aralığındaki katılımcılara son 1 yılda maruz kaldıkları ve deneyimlendikleri istismar sorusunu ise % 51’i duygusal istismar % 43’ü fiziksel istismar, % 23’ü ihmal ve % 3’ü ise cinsel istismar olarak cevaplamış.

 

Katılımcılar istismar kaynağı olarak nitel araştırma verilerinde bahsedildiği gibi Aile, Okul ve Sokak, istismar eden kişiler olarak ise, anne, babaları, öğretmenleri ve arkadaşlarını görüyor.

 

“İstismara Maruz Kalan Çocukların Sadece % 11’i Rehberlik Servisini Tercih Ediyor.”

 

Katılımcılar yaşadığı çevrede maruz kaldığı istismarın yarattığı hislerden kurtulmak için daha çok yakınları ile konuşmayı tercih ediyor. İstismara mazur kalındığından katılımcılar % 27’si Anneleriyle, % 13,3’ü arkadaşlarıyla % 8,8’i ise babalarıyla konuşmayı tercih ettiklerini belirtmiş. Öğretmenin bu grafikteki oranı ise % 1,5.

 

 

Bir diğer ilginç istatistik ise çocukların herhangi bir istismar durumunda yaşadıklarını yetkili makam / merci ile paylaşmaktan çekinmeleri.

Araştırmanın nicel bulgularına göre istismara maruz kalındığında çocukların sadece % 10,9’u rehberlik servisiyle, %8,8’i ise öğretmeniyle yaşadıklarını paylaşmış.

Çocukların %80,3’ü ise öğretmeniyle de rehberlik servisi ile de yaşadıklarını paylaşmadığını belirtiyor.

 

Özellikle araştırmada çocukların okul yönetimi veya resmi mercilerle yaşadıklarını paylaşmaktan çekinmesi Karaman’da yaşanan skandalı temellendiren bir bulgu.

 

Çocukların ailelerinden uzakta olması, yurt ve okuldaki yetkililerin vicdanına bırakılması, cinsel istismarda bulunan kişinin bahsedilen kurumda öğretmen konumunda bulunması ve tabi ki cinsel taciz konusunun hassas ve paylaşılması zor bir konu olması, çocukların yaşadıklarını paylaşmasında ve skandalın ortaya çıkmasında engel teşkil etmiş olabilir.

 

Araştırmanın sonunda cinsel istismar konularında kamuoyu ve medyada farkındalık arttırılması gerektiği vurgulanırken, bu alandan yeterince kapsamlı araştırma ve çalışmaların bulunmadığı belirtiliyor.

 

Ayrıca aile içi şiddet ve çocuk istismarı konusunda çeşitli alanlarda disiplinler arası araştırmalara ve aileyi, okulu ve sokağı kapsayan projelere ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor.

 

Kaynaklar

Çocuk İstismarı ve Aile İçi Şiddet Raporu
Grafikler
Timeline JS veri seti:
Kamuoyunda çıkan / taranan haberler

**Sadettin Demirel , Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü Son Sınıf Öğrencisi, Dağ Medya (Şubat 19- Mayıs 30 2016 ) stajyeri /sadettin3069@gmail.com

 

 

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Veri Muhabiri - Açık Veri ve Veri Gazeteciliği Derneği (AVVGD) Yönetim Kurulu üyesi. Lisans eğitimini Kadir Has Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım alanında tamamladı. Şu sıralar Kadir Has Üniversitesi'nde Yeni Medya bölümünde yüksek lisans eğitimine devam ediyor. Veri gazeteciliği ve veri görselleştirme ile ilgileniyor.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.