Türkiye’de Eğitim Kademesi İlerledikçe Engelli Öğrenci Sayısı Azalıyor

Raporu İndirmek İçin Tıkla


Eğitimde Görme Engelliler Derneği‘nin Engelsiz ODTÜ Topluluğu ortaklığıyla yürüttüğü Engelli Üniversite Öğrencileri İnisiyatifi Projesi kapsamında, farklı engel gruplarına sahip, çeşitli üniversitelerden öğrenim gören 25 engelli öğrenciyle görüştü  ve çıkan “Üniversitelerde Engellilere Yönelik Erişilebilirlik Hususunda Mevcut Durum Analizi: 2014-2015” raporu engelli öğrencilerin üniversitelere erişiminin çok kısıtlı olduğunu ortaya koydu.

Dağ Medya/Ankara-2015 raporuna göre Türkiye’de yalnızca 200 engelli akademisyen bulunuyor ve eğitim kademesi yükseldikçe engelli öğrenci sayısı azalıyor. Rapora göre, YÖK Başkanlığı’ndan 2014 – Kasım dönemine ilişkin edinilen verilere göre, 6.025.539 üniversite öğrencisinin yalnızca 13 bin 887’si engelli. Yani on binde 23’ü.

Engelli öğrencilerin yüzde 61.2’si erkek, yüzde 38.7’si kadın. Bu oran engelli kadınların erkeklere göre daha da dezavantajlı durumda olduğunu gösteriyor.

2015-10-06 12-37-34 Ekran görüntüsü

Ayrıca birçok üniversitede engelli öğrencilere yönelik kütüphane ve laboratuvar gibi ortamlarda yeterli erişilebilirlik düzenlemeleri yer almıyor. Kitapta, engelli öğrencilerin en büyük zorluğunun erişilebilirlik ve önyargılar olduğuna yer veriliyor. Kitapta engelli üniversite öğrencilerinin toplamda yalnızca on binde 23’lük bir orana sahip olduğuna dikkat çekilirken, engelli öğrencilerin önündeki en büyük engelin ise erişilebilirlik ve önyargılar olduğuna vurgu yapıldı.

Türkiye’de eğitim kademesi ilerledikçe engelli öğrenci sayısı azalıyor

Rapora göre, Türkiye’de eğitim kademesi ilerledikçe engelli öğrenci sayısı azalıyor. Bu durum kendisini yükseköğretimde de çarpıcı bir şekilde gösteriyor. YÖK Başkanlığı’ndan 2014 – Kasım dönemine ilişkin edinilen verilere göre, 6 milyon 25 bin 539 üniversite öğrencisinin yalnızca 13 bin 887’si engelli. Üniversite öğrencileri arasında toplamda kadın öğrencilerin oranı yüzde 46.02 ve erkek öğrencilerin oranı yüzde 53.97 iken, engelli öğrencilerin ise yüzde 38.7’sinin kadın ve yüzde 61.2’sinin erkek öğrencilerden oluştuğu görülüyor. Açıklamada bu rakamların; engelli kadınların, akranlarına göre yükseköğretimde daha az yer bulabildikleri sonucunu ortaya koyduğu söylendi.

2015-10-06 12-38-06 Ekran görüntüsü

2015-10-06 12-37-52 Ekran görüntüsü

ÖSYM Başkanlığı verilerine göre; 2014 yılı güz döneminde, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı’na (ALES) başvuran 275 bin 497 kişiden sadece 341’i; Yabancı Dil Sınavı’na (YDS) başvuran 182 bin 887 kişiden ise yalnızca 193’ü engelli. Bu veriler, Engelli üniversite öğrencileri arasında 381 yüksek lisans ve 45 doktora öğrencisi bulunduğu bilgisiyle desteklendiğinde, engelli öğrencilerin karşılaştıkları zorluklar nedeniyle akademik bir kariyer tercih etmediklerini ortaya çıkarıyor. YÖK Başkanlığı’ndan elde edilen 2013 yılına ait verilere göre, ülkemizde yalnızca 200 engelli akademisyen bulunuyor.

2015-10-06 12-38-30 Ekran görüntüsü

Araştırmaya göre, üniversitelerde engelli öğrencilere yönelik kütüphane ve laboratuvar gibi ortamlarda yeterli erişilebilirlik düzenlemeleri yer almıyor. Edinilen bilgilere göre, 93 üniversitenin kütüphanelerinin yalnızca yüzde 39.9’unda ortopedik engelli öğrencilere yönelik düzenlemeler ve yüzde 28.5’inde görme engelli öğrencilere yönelik destek teknolojileri bulunuyor. 95 üniversitenin yüzde 56.8’inde ise, laboratuvarlarda engelli bireylere yönelik herhangi bir düzenleme bulunmuyor. İşitme cihazı kullanan engelli bireylerin, geniş ve kalabalık mekânlarda duymasını sağlayacak indüksiyon döngü sistemi kurulu bina sayısı ise yalnızca 11. Araştırma, tüm bu rakamlar ortada olmasına rağmen, her ortamda engelli bireylerin başarı düzeylerinin tartışıldığını aktarıyor.

2015-10-06 12-39-02 Ekran görüntüsü

2015-10-06 12-50-31 Ekran görüntüsü

Araştırmada bilgi edinme başvuruları kapsamında alınan bilgilere göre, 102 üniversitenin yüzde 52.9’unda engelli öğrencilerin görüşlerini birime aktarabilecek bir engelli öğrenci temsilcisi bulunmuyor. Üniversite değerlendirme anketine katılan engelli öğrencilerin yüzde 51.3’ü ise bu konuda bir bilgi sahibi olmadığını söylüyor. Aynı ankete göre, üniversitesinde engelli öğrenci temsilcisi bulunduğunu söyleyenlerden yalnızca yüzde 39.5’i kendisine söz hakkı verildiğini belirtiyor.

82 üniversitenin yüzde 60.9’unda sosyal hizmet uzmanı, işaret dili bilen personel yok

Raporda, engelli öğrencilerin, kendileriyle ilgili alınan kararlara müdahil olamamalrı da önemli bir sorun olarak yer alıyor.  102 üniversitenin yüzde 52.9’unda engelli öğrencilerin görüşlerini birime aktarabilecek bir engelli öğrenci temsilcisi bulunmuyor. Anketine katılan engelli öğrencilerin yüzde 60’ı öğrenci temsilcisi bulunsa dahi kendisine söz hakkı verilmediğini belirtiyor.

82 üniversitenin yüzde 60.9’unda sosyal hizmet uzmanı, işaret dili bilen personel gibi engellilik alanına yönelik görevliler bulunmuyor.

Engelliler Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmesinin ardından son 10 yılda Türkiye’deki tüm üniversitelerde engelli öğrenci birimleri kuruldu. Ancak araştırmaya göre 82 üniversitenin yüzde 60.9’unda sosyal hizmet uzmanı, işaret dili bilen personel gibi engellilik alanına yönelik görevliler bulunmuyor. Üniversite değerlendirme anketine katılan engelli öğrencilerden engelli öğrenci birimine nadiren ya da hiç uğramayanların oranı ise yüzde 68 civarında.

Rapora elektronik olarak www.engelsizuniversite.org internet adresi üzerinden erişim sağlanabiliyor.

Projede, kendi sorunlarının çözümünde etkin rol oynamak isteyen engelli öğrencilere çağrı yapılıyor. Proje faaliyetlerine katılmak isteyenlerin “www.engelsizuniversite.org/basvuruformu” internet adresinde bulunan başvuru formunu 29 Ekim tarihine kadar doldurması gerekiyor.

*Dağ Medya, Anka, .engelsizuniversite

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir