Seçmenlerin tercihlerinde ekonomi ne kadar etkili?

ÇAĞDAŞ ŞİRİN – @SirinCagdas*

Seçmenleri oy verme davranışlarına göre 3 ana grupta toplayabiliriz. İlki ideolojik seçmenler. Bu gruptaki seçmenler partilerini radikal bir olay olmadıkça değiştirmezler. İkincisi liderci seçmenler. Bu grupta ise seçmenler partiye değil, liderin karizmasına oy verirler. Bu iki grup toplam seçmenin yüzde 75-80’lik kısmını oluşturur.

SEÇİMİ BELİRLEYEN GRUP
Son grupta ise ekonomik gidişata, vizyon ve vaatlere göre kararını veren, benim “ekonomik seçmen” diye adlandırdıklarım yer alır. Bu grubun yüzde 15-20’lik bir seçmeni temsil ettiği görülmektedir. (Bkz. Grafik 1) Seçimin kaderini de bu seçmenler belirler. Nedeni ise ilk iki grubun oy verme davranışları pek değişmemesine karşın, bu grubun kararını biraz da durumu kollayarak son anlarda vermesidir. Kolladığı durum ise “bu arabayı kim sürerse hem rahat hem de hızlı giderim?” sorusuna aradığı cevaptır.

GEÇMİŞ SEÇİMLERDE EKONOMİK SEÇMEN
Bu teorimizi test edebilmek için geçmiş seçim sonuçlarının ekonomik durumdan nasıl etkilendiğine bakabiliriz. Bunun için çok partili sisteme geçişimizden beri yapılan 18 genel ve yerel seçim sonuçlarını inceledim. (darbe sonrası yapılan seçimleri dikkate almadım) Seçime lider olarak giren partinin oy oranını hesapladım. Seçim dönemindeki ekonomik büyüme rakamlarını da yanına koydum (Bkz. Grafik 2). Bu analizden çıkan ise şu: Lider partinin aldığı oyla ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1 üzerinden 0,60. (korelasyon katsayısı) Yani ikisi arasında oldukça güçlü denebilecek pozitif bir ilişki var. Biri artınca diğeri de artıyor, azalınca diğeri de azalıyor.

secmenlerin-tercihlerinde-ekonomi-47657-1.

SEÇİMİN EKONOMİK DENKLEMİ
Ekonominin seçim üzerindeki etkisini ölçmek için istatistiksel bir metot olan “regresyon*” analizi ile de bir denklem çıkardım. Ekonomimizin 91 yıllık ortalama büyümesi yüzde 5 civarında, dolayısıyla “normal”imiz bu oran diye düşünelim. Aşağıda çıkan denklemi bu veri ışığında yorumlarsak, seçim döneminde normalin üzerindeki her 1 puanlık ekstra büyüme lider parti oylarını yaklaşık 2,75 puan artırıyor, tersi ise bir o kadar düşürüyor.

SONUÇ OLARAK
Bu sonuç bize “ekonomik” bir seçmen grubu olduğunu gösteriyor. Bu grubun oranı ne kadar tartışılabilir ama seçim sonuçları üzerindeki nihai etkisi konusunda hemfikir olunacak kadar deliller var. Bu seçimde partilerin ekonomik söylemleri ön plana çıkarmasının nedeni bu denklemde açıkça görülüyor. Seçim sonuçları netleştiğinde bu “ekonomik seçmenin” hangi partinin ekonomik programına daha çok prim verdiğini görebileceğiz.

*Teknik not: Regresyon analizi bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini ölçebilen istatistiksel bir analizdir. Modelin Adj-R2 değeri%37’dir, yani bu model lider parti oylarındaki değişimin%37’lik kısmını açıklayabiliyor, iki değişkenli bir model için oldukça iyi bir orandır. Seçmen davranışlarına etki edebilecek diğer faktörlerin (güvenlik, dış politika vs) tüm dönemler için aynı olduğu varsayılmıştır, bu faktörlerin etkisi hata payı içerisindedir.

secmenlerin-tercihlerinde-ekonomi-47656-1.

*Bu yazı ilk Birgün‘de yayımlanmıştır.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir