Freedom House Raporu|Türkiye Medyası Özgür Değil

Freedom House’un 2015 raporunda Türkiye basını, ‘özgür değil’ kategorisinde yer aldı. Rapora göre Türkiye geçtiğimiz yıl son 10 yılın en kötü dönemini yaşadı. Birçok gazetecinin mesleğini yaptığı için hedef gösterildiği, tehdit edildiği ve tutuklandığı belirtildi.

‘Gazeteciler her yönden ağır baskı altında’ diyen rapor koordinatörü Jennifer Dunham, hükümetlerin güvenlik ve terör yasalarıyla muhalif sesleri bastırdığını söyledi. 199 ülkenin incelendiği raporda 63 ülke basın özgürlüğü açısından özgür olarak kabul edildi. 71 ülke kısmen özgür kategorisinde.

Tam ekran yakalama 29.4.2015 160543

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 65 ülke ‘özgür değil’ kategorisinde yer aldı. Raporda Türkiye basın özgürlüğü açısından en hızlı irtifa kaybeden ülkeler arasında gösterildi.


17-25 ARALIK YOLSUZLUK SANSÜRÜ

Raporun Türkiye bölümünde son bir yılda yaşanan olaylar detaylı yer aldı. Hükümet, kamu kurumları ve MİT’in İnternet sitelerine erişimi engellemesi, yolsuzluk ve milli güvenlikle ilgili haberlere getirilen mahkeme yasakları, gazeteciler ve medya kuruluşlarına karşı ceza kanunu ve antiterör kanununun agresif bir şekilde kullanılmasına dikkat çekildi.

Yüzlerce gazetecnin işini kaybettiğine dikkat çekilen raporda yer alan başlıklar özetle şöyle:

– Cumhurbaşkanı seçilen Erdoğan dahil üst düzey politikacılar gazetecileri hedef gösterdi.

– Hükümet, siyasi açıdan hassas konulardaki haberleri etkilemek için medya sahiplerine karşı mali ve diğer tüm kozları kullanmaya devam etti.

– Gazeteciler ya işini kaybetti ya da ağır otosansür şartları içinde çalışmak zorunda kaldı.

– Erdoğan ve hükümet yetkililerinin düşmanca söylemleri artarak sürdü. Erdoğan, Economist muhabiri Amberin Zaman’ı ‘utanmaz militan’ diyerek kınadı ve ‘haddini bil’ diye uyardı. Gazeteci, hükümete yakın sosyal medya hesaplarında linç edildi.

– Benzer bir ‘hain’ tepkisi New York Times muhabirine (Ceylan Yeginsu) yapıldı. ABD Dışişleri tepki gösterdi.

– 5651 Sayılı Yasa’yla, TİB’e muğlak bir tanımlamayla geniş yetkiler verildi.

– MİT’e mahkeme kararı gerekmeksizin her türlü kişisel bilgiye ulaşmak da dahil, çok geniş yetkiler tanındı. MİT hakkında bilgi edinmek ve bu bilgiler hakkında haber yapmak da suç haline getirildi. Gazeteciler sızdırılan bir bilgiyi haber yaparsa 9 yıla kadar hapsi istenecek.

– Bianet verilerine göre 2014 sonu itibariyle 22 gazeteci cezaevinde.

– Yolsuzluk skandalı ile ilgili tweetleri nedeniyle bizzat Erdoğan’ın şikayeti üzerine Today’s Zaman yazarı Mahir Zeynalov sınır dışı edildi.

– Önder Aytaç Tweeter’da kamu görevlisine hakaret ettiği iddiasıyla 10 ay hapis cezası aldı.

– Balyoz darbe planı haberini yazan Mehmet Baransu tutuklandı.

– Yasal değişikliklerle makul şüphe dönemi başladı. Twitter’da hükümeti eleştiren Aytekin Gezici
gözaltına alındı, bilgisayarı incelendi ve evi arandı.

– Fethullah Gülen’in destekçilerine karşı yürütülen soruşturmaların parçası olarak Zaman Gazetesi ve Samanyolu Televizyonu’na baskın düzenlendi. Samanyolu Yayın Grubu Başkanı Hidayet Karaca halen cezaevinde.

– Mahkemelerin özellikle Erdoğan ve aile fertlerini ilgilendiren yolsuzluk skandalıyla alakalı davalardaki tavırları yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında derin kuşkulara yol açtı. Türkiye Gazeteciler Sendikası verilerine göre son 1 yılda 60 gazeteci yolsuzluk iddialarıyla ilgili haber yapmaktan soruşturma geçirdi. Açılan dava sayısı 100’ü geçti.

– Sık sık yayın yasakları getirildi. MİT TIR’ları, Dışişleri Bakanlığı’ndaki sızıntı gibi konularda hemen yayın yasağı geldi. Soma krizinde de basına yasak getirildi.

– Musul’daki Türk konsolosluğunda rehin alma olayı ile ilgili yasak kararı getirildi.

– Kasım ayında, başkentteki mahkeme, dört bakana yönelik yolsuzluk suçlamaları hakkındaki Meclis araştırmasına ilişkin daha önce örneği görülmemiş bir yayın yasağı getirdi.

Tam ekran yakalama 29.4.2015 160538

BASKI ARACI RTÜK

– RTÜK bir baskı aracına dönüştü. Özellikle muhalif kanallara ceza yağdı. 78 uyarı ve 254 para cezası kesildi.

– Hükümetin baskıları nedeniyle 339 gazeteci ve köşe yazarı işini kaybetti. Hürriyet genel yayın yönetmeni istifa etmeye zorlandı.

– Siyasi nedenlerle gazetecilerin programları izlemesine kısıtlama getirildi. Muhalif medyaya akreditasyon uygulaması başladı.

– Eylül 2014’te siyasi yolsuzluk skandalı hakkında haberler yapan Grihat ve Karşıgazete isimli internet gazetelerinin bürolarına baskın yapıldı. Polisin ellerinde sadece arama kararı olmasına rağmen suçlamalarla ilgili haberlerin kaldırılmasını talep etti.

TWITTER YASAKLARI

– Türkiye’de engellenen internet sitesi sayısı 60 binin üzerindedir ve alınan bilgilere göre TİB 2014 yılı boyunca 22.645 internet sitesine erişimi mahkeme kararı olmaksızın kapattı. Bir mahkeme kararı ile yasak kaldırılana kadar, mart ayında Twitter’a erişim iki hafta boyunca engelledi.

– Kamu kurumları hükümete yakın medyayı reklamlarla fonladı.

Türkiye’nin kurucu üyesi olduğu Viyana merkezli Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Türkiye’de mesleklerini icra etmekten dolayı cezaevinde tutulan gazetecilerin serbest bırakılması çağrısında bulundu.

AGİT Medya Özgürlüğü Yüksek Temsilciliği’nden yapılan açıklamada, Türkiye’de tutuklu bulunan gazetecilerin durumlarının detaylı bir şekilde takip edildiği vurgulandı.

Yüksek Temsilci Dunja Mijatovic’in bürosundan yapılan yazılı açıklamada “Türk makamlarına bir kez daha gazetecilerin gazetecilik faaliyetlerinden dolayı cezaevine girmesine sebep olan yasal düzenlemeleri reforme etmesi çağrısında bulunuyoruz” denildi.

Raporun tamamını buradan indirebilirsiniz.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.