Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu, HSBC’de gizli hesabı bulunan kişileri açıkladı

Fotoğraf: Tim Meko / Shutterstoc

Britanya merkezli HSBC Bankası’nın İsviçre’de, 1988- 2007 yılları arasında 203 farklı ülkeden 106 bin müşterisinin vergi kaçırıp mal varlığını gizlemesine yardım ettiği ortaya çıktı. Listede Türkiye’yle bağlantılı 3 bin 105 müşteri var.

Ayrıntıları interaktif bir internet sitesinde yayımlanan araştırmaya göre, gizli hesaplardaki müşteri sayısı itibariyle Türkiye, 3 bin 105 müşteri ile listelenen 34 ülke arasında 9. sırada.

Dünyanın ikinci en büyük bankası HSBC’nin İsviçre kolu, farklı ülkelerden binlerce varlıklı müşterisinin vergiden kaçmasına ve paralarını gizlemesine yardımcı olduğu ortaya çıktı. IJIC bilgileri WikiLeaks’e göndermeyle dün gece SwissLeaks adıyla açıkladı. Bu belgeler Guardian, BBC, Le Monde ve merkezi Washington’da bulunan Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun ortak çabasıyla ele geçirildiği açıklandı.

Hesaplarda en yüksek miktarda parası bulunan müşteriler bakımından ilk beş sırayı İsviçre’den sonra, İngiltere, Venezuela, ABD ve Fransa alıyor.

kapak1

HSBC’de açılan hesapların ülkelere göre dağılımı

Haritada lacivert renkte gözüken ülkelerden açılan hesap sayısı açık mavi olan ülkelere göre daha fazla. Mavinin tonları açıldıkça toplam hesap sayısı azalıyor.

Swissleaks’in, 47 ülkeden 157 gazetecinin ortak araştırması sonucunda ortaya çıkarıldığı vurgulanıyor. HSBC’den yapılan yazılı açıklamada ise kurallara uygun hareket etme ve vergi şeffaflığını kar etmenin önünde gördükleri vurgulanarak, “HSBC, bankacılık hizmetlerinin vergi kaçırmak için ya da kara para aklamak için kullanılmasını engellemek amacıyla tasarlanan girişimi ortaya koydu” ifadesine yer verildi.

27794722

HSBC de doğruladı

2007 öncesinde kararların ‘ülke‘ bazında alındığı belirten HSBC belgelerin doğruluğunu kabul etti.

Bankadan yapılan yazılı açıklamada, “Geçmiş yıllarda reformların yerine getirilmesi için önemli adımlar atıldı. Yeni HSBC standarları nedeniyle katı kurallara uymak istemeyen bazı müşterilerimiz bankadan ayrıldı” denildi.

Skandala karışan ünlü isimlerden şimdiye dek 61’inin kimliği açıklandı. Bunlardan  bazıları şöyle:

Abdülkerim Dan Azoumi (Orta Afrika Cumhuriyeti / Elmas ihracatçısı)
Diane Halfin von Fürstenberg (Modacı)
Diego Forlan (Futbolcu)
2’inci Karekin (Ermenilerin ruhani lideri)
Ürdün Kralı Abdullah
Fas Kralı 6’ıncı Muhammed
Marat Safin (Tesnişçi)
Phil Collins (Britanyalı müzisyen)
Umman Kralı Kabus
Valentino Garavani (Modacı)
Valentino Rossi (Motosiklet yarışçısı)

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (IJIC) 2007’de Hervé Falciani adlı bir bilgisayar güvenlik uzmanının ele geçirdiği İsviçre’deki HSBC bankasına ait hesap bilgilerini yayınladı.

HSBC’nin sızdırılan dosyaları, bankanın silah tüccarları, suçlular ve politikacıların paralarını gizli hesaplarla sakladığını gösteriyor.

Sızdırılan 60 bin dosyada HSBC’nin müşterileri diktatörler, silah tüccarları ve vergi kaçakçılarıyla bağlantılı çıktı. HSBC’nin İsviçre’deki bir özel bankacılık kolunun iç işleyişine dayanarak sızan dosyalar yaklaşık  120  milyar dolar tutan hesaplarla ilgili.



HSBC dosyaları İsviçreli banka müşterilerine vergi atlatmak ve milyonları gizlemek için nasıl yardım edildiğini gösteriyor.

2005-2007 yıllarını kapsayan dosyaların, toplam hacmi 120 milyar dolara yaklaşan 30 binden fazla hesaba ışık tutuyor, bankanın bu dönemde, müşterilerinin düzenli olarak çoğunlukla döviz olmak üzere yüksek miktarlarda nakit çekmesine izin verdiği, varlıklı müşterilerine Avrupa’daki vergilerden kurtulmasına sağlayacak hesaplar açtığı da kaydediyor.

Banka bazı beyan edilmemiş “kara hesapların” yerel vergi makamlarından gizlenmesine yardımcı olduğunu, uluslararası suçlulara, yolsuzluğa karışmış iş insanlarına ve yüksek risk grubundaki bireylere kapı açtığı da ortaya çıktı.

Merkezi Londra’da bulunan HSBC, sızdırılan belgelerle ilgili olarak “geçmişteki mevzuata uyum ve denetim hatalarını” kabul etti ve o dönemde bankada kararların daha çok ülke bazında alındığını, 2011’den sonra İsviçre’deki uyum standartlarının yükseltildiğini duyurdu.

Açıklamada, 2007’den sonra İsviçre’de HSBC’nin standartlarına uymayan birçok kişinin hesabının kapatıldığı, bu süre içinde müşteri tabanının yüzde 70 oranında küçültüldüğü belirtildi.

HSBC’nin müşterileri Afrika’daki asker çocuklara için haraç alan silah satıcılarından , üçüncü dünya ülkesi diktatörleri için satıcılık yapanlara, insan kaçakçılığı ve diğer uluslararası  kanun dışı işlerle uğraşan müşterilerin profillerinden oluşuyor.

Türkiye 23. sırada

Çeşitli ülkelerden 45 gazeteci tarafından Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu desteği ile ortaya çıkan araştırma dosyasında Türkiye’nin de bulunduğu 203 ülkenin İsviçre’deki HSBC banka hesabı mercek altına alınıyor. “SwissLeaks” projesi  ile  tüm dünyaya duyurulan araştırmada insan kaçakçılığı, vergi kaçakçılığı, cinayetler  ve daha pek çok yasa dışı veriler  yer alıyor.

Bir Türk vatandaşına ait en yüklü hesabın 263.7 milyon dolar olduğunu belirten site bu hesabın kime ait olduğu ile ilgili herhangi bir bilgi paylaşmadı. Dikkat çeken bir diğer konu ise AKP dönemindeki hesap artışı. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında Türklere ait 800 hesap bulunurken, bu sayı 5 sene içinde 2 bin 711′e kadar çıkıyor.

AC1

 

Swissleaks verilerinde, 60 bin sızdırılan dosya üzerinden 100 bin HSBC müşterisinin detayları ve hesap bilgileri yer alıyor. 1988-2007 arasında hesap açan kişilerin bilgilerinin paylaşıldığı sızıntıda, söz konusu paranın ise 2006-2007 yıllarına ait tutar olduğu belirtiliyor.

Verilere göre, HSBC’nin İsviçre’deki gizli hesaplarında Türkiye’den 3 bin 105 kişiye ait hesaplarda 3,4 milyar dolar para bulunuyor. Listede Türkiye 23. sırada. Türkiye ile bağlantılı hesaplarda bir kişinin 263.6 milyon dolar parası olduğu da sızan veriler arasında. HSBC’nin İsviçre’deki 100’den fazla bankadan sadece biri.

Tam ekran yakalama 9.2.2015 002751

Bankanın İsviçre kolunda bulunan paraların dağılımına göre Türkiye, 203 ülkelik listede toplam para miktarı bakımından 23’üncü sırada; müşteri sayısı açısından ise 9’uncu sırada bulunuyor. Buna göre 2007 yılında HSBC’nin İsviçre’deki şubelerinde 3 bin 105 Türkiyelinin 3,5 milyar dolar parası bulunuyordu.

Guardian gazetesi, banka müşterilerinin düzenli olarak çoğunlukla döviz olmak üzere yüksek miktarlarda nakit çekmesine izin verdiğini, varlıklı müşterilerine Avrupa’daki vergilerden kurtulmasına sağlayacak hesaplar açtığını kaydediyor. Gazete ayrıca, bankanın bazı beyan edilmemiş “kara hesapların” yerel vergi makamlarından gizlenmesine yardımcı olduğunu, uluslararası suçlulara, yolsuzluğa karışmış iş insanlarına ve yüksek risk grubundaki bireylere kapı açtığını yazıyor.

Tam ekran yakalama 9.2.2015 003952

Kayıtlarda  ünlü futbolcular ve tenis oyuncuları, bisikletçiler, rock yıldızları, Hollywood oyuncuları, politikacılar, şirket yöneticileri ve eski zengin ailelerin özel kayıtları da yer alıyor.

Müşteriler arasında iç savaşı destekleyen Aziza Kulsum da var

Sızan belgeler, bankanın müşterileri arasında Birleşmiş Milletler tarafından Burundi’de iç savaşı desteklediği açıklanan Aziza Kulsum’un da bulunduğunu gösteriyor. 2001’de bir BM raporunda maden kaçakçılığı da yaptığı söylenen Kulsum’un iki hesabını kapatan bankanın, üçüncü bir hesabı açık tuttuğunu gösteriyor. HSBC kayıtları, Kulsum’u “iş kadını” olarak tanımlıyor.

Başka bir şüpheli hesap da Katex isimli bir madencilik şirketine ait, Katex’in Liberya’da isyancı askerlere silah kaçırmak amacıyla kullanılan bir paravan şirket olduğu biliniyor. Bu savaşta iki tarafca çocuk askerler kullanılmış ve yüzlerce çocuk ölmüştü.

Belgeler, Angola’ya kaçak silah satışı için kullanılan ve 1994 ile 1999 arasında açık olan bir hesabın varlığını da gösteriliyor. Bu hesap, aralarında eski Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterand’ın oğlunun da olduğu üst düzey Fransız yetkililerince kullanılmış ve 800 milyon dolarlık anlaşmanın yapılması için 50 milyon dolar rüşvet verildiğini gösteriyor.

Yüzlerce benzer ismin daha geçtiği belgeler, bankanın soruşturma altında olduğunu bildiği veya suçu kesinleşmiş isimlerle iş yapmaya devam ettiğine, Afrika’da ve Tayvan’da yapılan silah ve elmas ticaretlerine aracı olduğuna işaret ediyor.

Aynı zamanda, Fransa’nın, Yunanistan’da vergi kaçırılmasını engellemek için 2 bin Yunan müşterinin ismini 2010 yılında yetkililere verdiğini, ancak Yunanistan’ın vergi kaçıran zenginlere dokunmadığını da gösteriyor.

Le Monde dosyaları paylaştı

Sızdırılan dosyalar, HSBC’nin İsviçre’deki bir özel bankacılık kolundaki hesaplara ilişkin.

İncelenen bu hesaplarda toplam 100 milyar doları aşkın para var.

Sızdırılan bilgilerin şeffaf olmamasıyla eleştirilen İsviçre bankacılık sistemi hakkında kamuoyuna daha önce hiç duymadıkları bilgiler sunduğu belirtiliyor.

Fransız Le Monde gazetesi yoluyla Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler adlı konsorsiyuma dağıtılan ve BBC’nin Panorama programı tarafından da incelenen belgeler bankanın müşterileriyle bir dizi yasa dışı işlem yürüttüğünü, bunların en önemlisinin de çeşitli ülkelerin vergi makamlarından yüzlerce milyon doların saklanması olduğunu ortaya koyuyor.

Hesapları açığa çıkanlar arasında silah kaçakçıları, kaçak elmas tüccarları olduğu gibi ünlü futbolcular, tenisçiler, rock yıldızları, Hollywood starları, politikacılar, şirket yöneticileri ve eski para diye nitelenebilecek köklü ailelerin fertleri de bulunuyor.

Uluslararası medya incelemesi uluslararası düzeyde yasadışı faaliyetler ile meşru servetlerin buluştuğu bir alana ilk kez bu kadar net ışık tuttuğu gibi dünyanın en büyük bankalarından birinin yasalar ve etik kuralları ne şekilde ihlal etmiş olabileceğini de ortaya çıkardı.

HSBC ‘değiştik’ diyor

Sızan hesaplar bazı müşterilerin hesaplarından bazen kullanılmış banknotlar halinde para çekmek üzere bizzat Cenevre’ye gittiklerini gösteriyor. Ayrıca savaş bölgelerinde faaliyet gösterdikleri ve elmas geliriyle ayaklanmalara finansman sağladıkları bilinen elmas tüccarlarının ne kadar büyük miktarlarda serveti kontrol ettiklerini de belgeliyor.

Merkezi Londra’da olup 6 kıtada ve 74 ülkede şubeleri bulunan HSBC önce Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’ndan bu belgeleri imha etmesini istedi.

Geçen ay yapılan incelemenin sonuçları konusunda bilgilendirildikten sonra ise banka, bir ölçüde daha uzlaşmacı bir çizgi izleyerek, “HSBC’nin özel İsviçre bankasında ve genel olarak bankacılık sektöründe o dönemin uygulamaları ve titizlik ölçütleri bugünkünden ciddi derecede geride olduğunu kabul ediyoruz” dedi.

Banka yazılı açıklamasında, geçen yıllar içinde bu konudaki eksiklikleri giderecek reformlar ve özellikle vergi yasaları konusunda HSBC standartlarına uymayan müşterilerin ayıklanması konusunda ciddi adımlar atıldığını da ekledi.

Bankanın İsviçre’deki özel bankacılık kolunda müşteri sayısının 2007’den bu yana yüzde 70 azaldığı da açıklandı.

İncelenen belgeler 2007 yılında sızdırılan 200’ü aşkın ülkeden 100 bin kişi ve kuruma ait hesapları kapsıyor.

Daha önce Fransa hükümetinin eline geçen ve diğer ülke yetkilileriyle paylaşılan bu bilgiler bir çok ülkede vergi davaları açılmasına ya da mükelleflerin vergi borçlarını kabul etmelerine yol açmıştı.

BBC’nin araştırması

BBC tarafından özellikle Britanya’dan açılan hesaplara ilişkin belgeler üzerinde yapılan araştırmada, HSBC’nin varlıklı müşterilerinin milyonlarca sterlin vergi kaçırmasına yardımcı olduğu görüldü.

Bu hesaplar bankacıların vergiden kaçınmak isteyen müşterilerine yardımcı olduğunu ve vergi kaçakçılarına yasaların açıklarından yararlanmalarını sağlayacak anlaşmalar teklif ettiğini gösteriyor.

Britanya açısından bakıldığında yurt dışında hesap bulundurmak yasadışı değil, ama çok kişi bu hesapları, beyan etmemek suretiyle, paralarını vergi dairesinden saklamanın bir yolu olarak kullandı.

Belgelerde Britanya’dan 7 bini aşkın müşterinin hesabı var ve çoğu vergi dairesine beyan edilmemiş.

Britanya vergi dairesine bu bilgiler 2010 yılında verilmiş, müfettişler 1100 kişinin vergi kaçırdığını belirlemişti. Ama bunun üzerinden beş yıl geçmesine rağmen yalnızca bir kişi hakkında vergi kaçırmaktan dava açıldı.

İngiltere vergi makamları varlıklarını İsviçre’de sakladığı anlaşılan hesap sahiplerinin şu ana kadar 135 milyon sterlin vergi ve vergi cezası ödediklerini söylüyor.

Fakat parlamentodaki Kamu Hesapları Komisyonu’nun başkanı Margaret Hodge vergi makamlarının kamu bütçesine olan borçları tahsil etmekte yeterinde güçlü ve cesur bir tutum almadıkları görüşünde.

RTE’nin hesabı da olduğu iddia edilmişti

Wikileaks belgelerinde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsviçre bankalarında 8 hesabı olduğuna dair iddialar uzun süre Türkiye’nin gündemini meşgul etmişti.

Buna göre; 30 Aralık 2004 tarihli WikiLeaks kriptosunda, “Erdoğan’ın İsviçre’de 8 ayrı hesabı var” iddiası ortaya atılmış ve bu hesap bilgilerini içeren CD’nin Almanlar’ın eline geçtiği öne sürülmüştü.

Türkiye ne düşünüyor?

 

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

1 Yorum

  1. Geri İzleme: [SwissLeaks|HSBC`nin Cenevre şubesine baskın | Dağ Medya

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir