Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı Projesi Tamamlandı #madencilikaçıkveritabanı

“Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı” projesi 13 Haziran 2014 tarihinde Araştırmacı Gazetecilere Soma Bursu kapsamında desteklenen Kopenhag merkezli Niras ve Londra merkezli BBC Media Action tarafından geliştirilen Objective Programı desteğiyle hazırlandı.  

Türkiye’de meydana gelen Soma faciasının ardından maden kazaları, işçilerin çalışma koşulları, sendikalı işçi sayısı, her yıl yüzlerde işçinin ölümüne yönelik yeterince şeffaf veriye ulaşamama, verilerin dağınık ve güncel olmayışı projenin çıkış noktası oldu. 

2,5 ay gibi kısa bir sürede medyada, kamu kurumlarında, gazetelerde, sivil toplum kuruluşlarında madencilik alanında kim ne konumda, ne yapmakta ve çalışmalar nasıl yürütülmekte sorularına yanıt ararken, veritabanının kod yazma kısmıyla da birlikte projenin gerçek bir kamu yararı taşıyabilmesi için zor bir işe giriştiğimizin de farkındaydık. Bilgi Edinme yasasından yararlandığımız kurumlar veri kaynaklarının olduğu bölümde yer almakta. 

Sadece 2013 yılında 20 işkolunun tamamında toplam bin 219 işçi hayatını kaybetmiş. 2015 yılına 4 ay kala ise tüm işkollarında ölen işçi sayısı bin 238. Bu verileri tek tek sisteme işleyerek, sadece madenlerde meydana gelen kazaları değil, diğer işkollarına yönelik kazaları da görünür kılmaya çalışıldı. Tüm işkollarına yönelik veriler ve grafikleri ve kodları açık kaynak olarak herkesin kullanımına hazır şekilde düzenlendi. 

Örnek:

Ocak ve Temmuz ayları olmak üzere yılda iki kez açıklanan işkollarına göre işçi sayısı ve sendikalı sayısı verileri ise Türkiye’de temel sıkıntılardan birinin iş sağlığı işçi güvenliği, sendikal haklar ve taşeronlaşmanın önüne geçme olduğunu anlatıyor. Sadece 2014 yılının Temmuz ayına yönelik verilerde 5 sendikada çalışan toplam 198 bin 443 işçinin sadece 38  bin 983’ünün sendikalı olduğunu görebiliyorsunuz.  Veritabanında, 2003- 2014 yıllarına yönelik her yılın Ocak ve Temmuz aylarına yönelik veriler, excel dosyaları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İstatistiklerini detaylıca inceleyebileceğiniz veriler mevcut.

Veritabanı, Türkiye’de madencilik sektörünün konumunu da, ne kadar büyük bir pazar alanı olduğuna dair bilgilere de yer  veriyor. Türkiye’de maden işletmeciliği işine girenler nasıl bir prosedürle karşılaşıyor, hangi madenler nerelerde çıkartılıyor? Kimler tarafından işletiliyor. Kamu madenlerinden hangileriözelleştirildi? Bilgi Edinme yasası için hangi kurumlar doğru bilgiyi verir. Madencilik ile ilgili tüm kurumadresleri, gazeteciler için madencilik sözlüğü, maden rezervleri neler, sivil toplum kuruluşlarının, akademisyenlerin Soma Faciası sonrası madencilik alanında yayımladıkları en güncel raporlar,  eski dönemlere ait raporlar da yer alıyor.

 

Bilgi edinme yasasından yararlanılmasına rağmen sadece 1983 tarihi itibari ile meydana gelen maden kazaları kronolojisi  yer alıyor veritabanında. 24  maden kazası verilerine ulaşıldı.Geriye dönük veri temin etme araştırmalarımız ise sürüyor. Bundan sonrası için ise düzenli olarak kazalar kayıt altına alınacak.

Veritabanında ayrıca büyük bir Soma dosyası da mevcut. Soma’da hayatını kaybeden işçilerin isimleri, ölümleri sonrası yapılan haberler, bölgede kimler ne yapıyor sorusuna yanıt veren kurum ve kuruluşların haritaları, ölen işçilerin enteraktif haritada coğrafik olarak dağılımı, verilerin hepsine word, excel olarak ulaşılabildiği, indirilebildiği bir alan yer alıyor. 

Ayrıca Soma ziyareti de yer alıyor. Ağustos ayı itibari ile Soma’da son durumun madenci yakınları açısından nasıl olduğunu içeren 5 farklı bölge ziyaretimizin notları da var. Soma Ziyareti Yazılarını Okumak İçin Tıklayınız  ( 1,23 )

 

Şüphe yok ki bu veriler, bir araya getirmeye çalıştığımız bilgiler ölümlerin, iş cinayetlerinin, ihmallerin sadece görünen kısmı. Buzdağının su altında olan kısmını hala çok net göremiyoruz. Hala şeffaf değil.Bunun için çalışmalar sürmeye devam edecek.

“Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı” projesi, sistematik bir şekilde kötü çalışma koşullarına kurban giden işçilerin ölümlerini daha görünür kılmak,  daha fazla bilgiyi daha doğru bir şekilde temin edip, filtreleyip, toplayıp sunmak için geliştirildi. Ve düzenli olarak gelişmeye, açık kaynak verilerin kamu yararı için düzenli bir şekilde takip edilmesi hedeflenmekte.

 

Veri Kaynakları

“Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı” projesi, çeşitli kaynaklardan titiz veri setlerini derleyerek güvenli bir veritabanı oluşturmayı hedeflediğimiz içeriklerde seçildi. Bu çaba için başlıca veri kaynaklar ise;  Maden İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Taşkömürü Kurumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, Maden Mühendisleri Odası, Etimaden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, İşçi Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü.

İşçi ölümlerini anasayfada görünür kıldığımız, grafik ve kodlarla açık kaynağa dönüştürdüğümüz elektronik tablonun veri kaynağı ise her ay düzenli olarak 20 işkolunun ölüm sayılarını tutan İş Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi kurumu desteği ile oluşturuldu. 

Ayrıca bir diğer önemli açık kaynak ise  üniversitelerin maden mühendisliği bölümleri ve bölümlere ilişkin akademisyenlerin açıklamaları ve raporları. Açık kaynak/açık veri  metodolojisi tüm veritabanı  için geçerlidir. Medya tarafından sağlanan, basında çıkan, devletin web sitelerinde yayımladıkları açık yayınları, üniversitelerin açık raporları, düşünce kuruluşlarının, maden mühendisleri odalarının açık bültenleri de bu veritabanın oluşmasını sağlamaktadır.

OpenRefine, açık kaynak kodlu bir analiz aracı kullanılarak kapsamlı bir şekilde veri temizlendi, doğrulukları sağlandı. Haritalarda Googlemap ve farklı açık kaynak kodlu araçlardan yararlanıldı. (Googlefusion, Datawrapper vb..)


Veritabanı Nasıl Oluşturuldu?

Proje Kapsamında Kullanılan İnternet Teknolojileri

Veritabanı türü olarak MySQL kullanıldı.  MySQL nedir?  

MySQL, altı milyondan fazla sistemde yüklü bulunan çoklu iş parçacıklı “multi-threaded”, çok kullanıcılı “multi-user hızlı ve sağlam “robust” bir veritabanı yönetim sistemidir.
Açık Veritabanı projesinde, paylaşılan verilerin indirilebilmesi ve diğer sitelerde paylaşabilmesi önemliydi. Verilerin okuyucuya hiç bir şart, koşul gerektirmeden doğrudan ulaşması ve ayrıca araştırmacıya ulaşan bu verilerin, araştırmacı üzerinden kolayca farklı web sitelere veya kurumlara ulaşmasını sağladık.

 Grafik ve harita kodlarına, içeriğin sağ tarafında veri detayları kısmından ulaşabilirsiniz. “Haritayı sitende paylaş” linkine tıkladığınızda, sitenize gömmeniz gereken kodlara ulaşabilirsiniz. Aynı bölümde eğer ekli dosya mevcutsa, bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Yine detay kısmından veriyi sosyal medyada paylaşabileceğiniz kısa yol paylaş butonlar mevcuttur. Verilere ulaşım veya paylaşım için, herhangi bir üyelik şartı bulunmuyor.

  İş kollarını ve sektörleri kategorize ettik, bunu verilere kolay erişilebilir olması için planladık. Ayrıca “veri ara” sayfasında aradığınız verilere kolayca ulaşabilmenizi sağlayan bir arama motoru yaptık. Veri arama sayfasında, kelimeye ve rakamsal verilere göre arama yapan iki arama motorumuz var. Ayrıca sadece haritalı verileri listeleyen veya sadece dosya barından verileri listeleyen kısa yollar da bulunmakta.

Proje responsive tasarım sayesinde; telefon, tablet ve  bilgisayar ekranlarında farklı görünebilir. Kullanım kolaylığı açısından bu  teknolojiden faydalandık.

Veritabanını detaylı incelemek için tıklayınız: http://madencilik.dagmedya.net/rakamsal_veriler.php


Veritabanı güncellenerek gelişmeye devam edecek, eğer katkıda bulunmak isterseniz info@dagmedya.com ya da twitter hastag’i  #madencilikaçıkveritabanı  ile bize dikkatinizi çeken verileri, raporları, işçi ölümlerini aktarabilirsiniz. 

 

Veritabanını İncelemek İçin Tıklayınız

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Pınar Dağ

about.me/dagpinar

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir