Destek parasına dokunmadık

​Kınık /İzmir 
Pınar Dağ

İzmir'in Kınık ilçesine yol alırken Soma gazeteleri Madenci Komisyonun ziyaretini yazıyordu.  Diğer ilçelerde ziyaret ettiğim gibi Kınık'ta da ölen madencilerin mezarları  ilçe merkezinin  dışında dağ köylerine götürülmüş. Madencilerin aileleri Kınık'ta, hayatını kaybetmiş olan madencilerin mezarları uzaklarda.  

IMG_0277

Yarım saat süren  yolculuğun ardından Kınık'a varıyoruz. Otobüsten iner inmez  yol kenarında gördüğüm Tarım Köyleri Kooperatifi bahçesinde  oturan çiftçilerin yanına gidip Kınık Mezarlığını soruyorum. Burada madenci neredeyse hiç yok diyorlar. Herkes doğduğu köylere götürüldü. Burada 11 madencinin defnedildiğinden bahsediyorlar ama sayı daha az olabilir diyor Kınıklı çiftçi Ali Karga.

IMG_0296

Yol tarifi alıyorum ama çiftçi Ali Karga, traktörü ile o bölgeye bırakayım sizi diyor. Mezarın olduğu bölgeye gidiyoruz. Mezarda çalışanlar var ama pek konuşmak istemiyorlar. Bu iki mezar var sadece Kınık'ta diyorlar. Biri arkadaşım diyor yeni ölmüş bir başka kişinin mezarına beton döken işçi.  

Ölen madenci sayısı belirtilenin aksine fazla olduğu sürekli belirtiliyor, bir şehir efsanesine dönüşmüş durumda ama bunun gerçekliğini savunanlar da az değil. Patronu tarafından sürekli susturulmak istenen mezar kazıcısı,  iki madenciden biri olan arkadaşı Sadi Almaz'dan bahsediyor.

" Burada yatan arkadaşım maden çok ısınıyordu diyordu. Kaza gününden bir gün önce görmüştüm. Çalışmak istemediğini söyleyip dururdu. Yapacak başka iş yok buralarda. Tarım da yok. Domates zamanı biraz iş oluyor o da geçici. Bir şey yapamıyoruz burada. "

IMG_0291

Yaşlı bir amca, Kınık'da 50'den fazla insan öldü, hepsi köylere gönderildi diyor. Bölgeleri tek tek sayıyor. Kınık'ın merkezinde sadece bu iki mezar var ama Köseler, Elmadere, Çanköy, Arpadere, Çaltı, Poyracık, Büyükova,Yaylaköy, Cumalı köylerine götürüldüler diyor. 

Olanlara ise, " Kader" diyor. Sizce bir ihmal yok mu diyorum, varsa cezasını bulsun diyor.
 

DESTEK PARASINA DOKUNMADIK

Mezarlıkta sadece 2 madencinin mezarına ulaşabildim, çiftçi Ali Karga komşusu, madende eşini kaybetmiş  alevi olduğunu belirttiği Bayram İndirik ailesinin yanına Havva İndirik ile konuşabileceğimi belirtiyor .  

Kınık'ın dar sokaklarından birinde 10 dakika süren yolculuk sonrasında maden faciasında eşini kaybetmiş olan Havva İndirik ve iki oğlu Emir ve Hüseyin'in kapısını çalıyorum.  Havva İndirik'in annesi, ablası farklı şehirlerden gelip dört aydır Kınık'ta yaşadıklarını destek olmak için bulunduklarını belirtiyorlar.  Annesi ve herkes sessizce bir şey bekler gibi oturuyorlar.

Kimse yaralarını sarmış değil, sessizce acısını yaşıyor diyor Havva İndirik nasılsınız diye sorduğumda. Gözleri şiş, bakışları dalgın konuşuyor: 

"Bize destek parası verdiler  156 bin tl, eşimin adına yattı. Hiç dokunmadık.  Buraya gönüllü olarak psikologlar geliyor ama hiç gidemiyorum. İçimden gelmiyor. Çocuklarım da benim gibi. Hiç babalarının konusunu açmak istemiyorlar. Hiç konuşamıyoruz ama hepimiz her gün yas tutuyor. İçimize atıyoruz, desteğe ihtiyacımız var ama eşim öldü, sokağa çıkamıyorum. Baskı yapıyorlar." 

Nasıl bir baskı yaşıyorsunuz diye soruyorum, "Sahipsiz hissediyoruz. 13 yıldır evliydik ama eşimin ailesi tarafından dışlanıyoruz kazadan sonra, yıllardır bir aile olmamıza rağmen gelip torunlarıyla ilgilenmiyorlar bile. Kaynanam eşim öldü diye bize dışarı çıkmayın diyor. Laf getirmeyin diyor.  Çocukların yetim kaldığı için yan komşum çocuklarımı eziyor, dayak atıyor. Burası küçük, herkes birbiriyle uğraşıyor"diyor.

GELECEĞİMİZ KARARDI

Eşi vefat ettikten sonra akrabalarının destek parasını istediğini anlatan Havva Hanım "Eşimin adına para yatırıldı ailesi almaya çalıştı, ölüm kağıdını elimden aldılar. Savcılığa gittim sizden başkası dokunamaz dediler. Ölü gibi yaşıyoruz ama birde ailelerimizden böyle darbeler alınca hiç yaşamasak diyoruz. Gelecek çok karanlık geliyor. Oğlullarım için güçlü olmam lazım ama onlar beni teselli ediyor." şeklinde konuşuyor. Eşinin madende 5 yıl çalıştığını aktaran Havva Hanım "Ocakta, çalıştığı yerde ateşler çıkıyormuş ama normal zannediyormuş bilmeyince. Bu kazada ilk ölüm saat 11'de yaşanmış. Soma savcılığına söylemişler. Sonra büyük olan öğlende sonra meydana geliyor onu da geç söylüyorlar herkese. Belki erken söyleselerdi kimse ölmeyecekti." diye konuşuyor.

IMG_0297

Eşinin başka işte çalışmak için uğraştığını anlatan Havva Hanım bir ara seracılık yaptığını orada da haksızlığa uğrayınca istifa ettiğini belirtiyor.

Yardım geliyor mu diye sorduğumda ise Havva İndirik, "Her yerde devletten, normal vatandaştan herkesten yardım herkese geldi, hepimize geldi ama ev çekilişle çıkmış bazılarına. Bize bir şey çıkmadı. Bir tek bu evimiz var o da yıllar önce yapabildik. Burada yaşayabilir miyiz bilmiyorum. Eşimin mezarını bile bana sormadan alıp uzak bir köye götürdüler. Eşim yakınımda bile değil ki gidip yanına dertleşeyim. Kimse bana eşi olarak bir şey sormadı. Biz ailecek eşimin acısıyla bizi bekleyen zorluklara yaşamaya çalışıyoruz" diyor. 

Havva Hanımın ablası Selma, " aslında sadece madenciler değil geride kalanlar da çok mağdur. Şimdi madenler olmayınca bizim işler de durdu. Benim eşim de madende çalışıyordu ama şimdi gitmiyor. Ben tarlalara gidip günlük çalışıyorum o da bize yetmiyor. Çocuklarımız var, okulları var. Masrafları var. Ne yapacağımız belli değil. Burada herkese iş imkanı sağlamaları, yardımlardan daha önemli. Hepimiz diken üstünde yaşıyoruz. Günümüz gecemiz karışık. Geleceğimiz karanlık. " şeklinde konuşuyor.

IMG_0301

EŞİMİN SON SÖZÜ: SENİ SEVİYORUM 

Havva İndirik, ' Çok düşünceli bir insandı eşim. Bizi severdi. Son 3 yılda daha fazla ailesine bağlanmıştı. Kazanın olduğu günün sabahı kahvaltıda benim çayımı doldurdu, yapma dedim ben doldururum, o da  niye yapmayayım Havva, ben seni çok seviyorum demişti. Eşimin bana son sözleriydi. Zaten o sabah eşim çok değişik bir rüya gördüm ama anlatmayayım demişti. Sanki ölümünü görmüştü. Zaten hep tedirgin gidiyordu madene. Yalvarırdım başka iş bul diye. Bize sadece 5 lira getir yeter derdim. Ama olmadı eşimi ölüme terk ettiler. Herkesin cezasını almasını istiyorum. 301 işçi başına suçlulara ceza verilmesini istiyorum, o zaman hak yerini bulur. " cümlelerini kullanıyor. Tazminat davası açtığını belirten Havva hanım, "Bu kazada patronların suçu olduğunu biliyoruz. Çaresiziz. Çocuklarım hala kazayı kabullenmiyorlar, hiçbirini psikoloğa götürmedim, hepimiz içimize kapandık. Konuşunca daha kötü oluyorum. Çocuklarımla babalarının mezarına gittim ama gelmediler başına. Kapıda durdular." diyor.

Abla Sema, kardeşi Havva gözyaşlarını tutamayınca ağlamaya başlıyor, "Her şey eşlerimizi madenlerde çalışmaya zorluyor. 1 Eylül'de Enyez madeninden daha kötü durumda olan  Atabacaları madeni açılacak. O da Enes Soma Holding'in. Ne olacak? Yine gidecek kocalarımız çalışacak. " diye konuşuyor.

Havva Kınık'a ve ailesine veda ederken 9 yaşındaki Emir, 11 yaşındaki Hüseyin ve arkadaşları beni gülümseyerek uğurluyorlar.

IMG_0303

ARTIK GAZ ÖLÇÜMLERİ YAPILIYOR AMA YETERLİ DEĞİL

Kınık'tan İzmr'e  yol alıyorum. İmbat Anonimde yerüstü madencisi olarak çalışan Hasan ile İzmir yolculuğuna giderken minibüste tanıştım.  Araştırma yapmaya mı geldiniz, yardımcı olabilirim diyor ve ilginç bilgiler paylaşıyor: "Facia sırasında çok ihmaller olduğunu biliyoruz hatta ölümlerin kurtarma şeklinden kaynaklı ihmallerin de neden olduğunu öğrendik. O medeni ocağını çok iyi biliyorum. Madenci sayısını 301 dediler ama 427 ölü diye duyduk. Cesetler tek tek numaralandırılmıştı.  Bazılarına hatta mükerrer sayı verilmişti. "

Maden kazası sonrası çalışma ortamınızda bir iyileşme oldu mu diye sorduğumda aldığım cevap kimsenin yarasını sarmıyor "Artık gaz ölçümleri yapılıyor, riskli olan bölgelerden kömür alınmayacak gibi açıklamalar yapılıyor. Bu kaza ciddi bir tedirginlikle birlikte hassaslık yarattı. Ama yeterli olduğunu söyleyemem."

Bu haberi yayına alırken Soma'da İmbat Anonimde bir madencinin kazada öldüğü haberi geliyor. Doğan Haber Ajansı'nın aktardığına göre , kazada yaralanan üç çocuk babası 36 yaşındaki Metin Keskin hayatını kaybetmişti. Keskin'in İmbat Madencilik'e ait ocakta gündüz vardiyasında çalıştığı, sabah 8.00 sularında sırtına büyükçe bir kömür parçası düşmesi ile göğsünü direğe çarptığı ve ağır yaralanması sonucu öldüğü belirtiliyordu.

Soma Yazı Dizisinin Tamamını Okuyabilirsizini : ( 1,23 )


Türkiye'de Madenciliğin Açık Veritabanı'nı İncelemek İçin Tıklayınız

2014-08-30 18-50-11 Ekran görüntüsü


Bu proje Kopenhag merkezli Niras ve Londra merkezli BBC Media Action tarafından geliştirilen Objective Programı desteğiyle hazırlanmıştır.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Pınar Dağ

about.me/dagpinar

Benzer yazılar

5 Yorum

  1. Geri İzleme: Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı Projesi Tamamlandı #madencilikaçıkveritabanı - Data Journalism Veri Gazeteciliği - Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya - Dağ Medya www.dagmedya.net

  2. Geri İzleme: Türkiye’de Madenciliğin Açık #Veritabanı Projesi Tamamlandı - Data Journalism Veri Gazeteciliği - Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya - Dağ Medya www.dagmedya.net

  3. Geri İzleme: Türkiye’de Madenciliğin Açık Veritabanı Projesi Tamamlandı #madencilikaçıkveritabanı | Dağ Medya

  4. Geri İzleme: Konuşmaya ihtiyacımız var | Dağ Medya

  5. Geri İzleme: Soma’da herkes birini bekliyor | Dağ Medya

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir