“Dünyanın hangi kentinde olursanız olun, on kişiden dokuzu zehirleniyor!”

Bunu Dünya Sağlık Örgütü söylüyor.  Daha da ileri giden örgüt şöyle diyor:  “Dünyanın hangi kentinde olursanız olun, on kişiden dokuzu zehirleniyor!”  Sonuçta nefes darlığı, kalp ve damar hastalıkları ve akciğer kanseri beliriyor.  Yeni yayınlanan rapor 91 ülkenin 1.600 kentine eğilmiş.  Bu arada bizim 71 kentimizin hava kirliliği ölçümleri hiç de iç açıcı değil.  Listesi aşağıda.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kirliliğe havada yüzer-gezer küçücük parçacıkların miktarı ile yaklaşıyor.  Bunları günlük yaşantımızda sürekli olarak ciğerlerimize çekip alıyoruz.  Böylece ağır sağlık sorunlarının içine düşüyoruz.

İki ayrı tanım söz konusu.  Biri PM10, yani çapı 10 mikrometreden küçük parçacıklar.  Diğeri de PM2,5, yani çapı 2,5 mikrometreden küçük olanlar.

Önemli olan bunların teneffüs ettiğimiz havadaki yoğunluğu.  Yani 1 metreküpte kaç mikrogram parçacık olduğu.  Bu kavram ‘µg/m3’ ile ifade ediliyor. Bu miktar belli bir düzeyin üstüne çıkarsa sağlık sorunları başlıyor.

WHO aşılmaması gereken eşiği PM10’lar için 20 µg/m3 olarak tanımlamış. Bunun ötesinde tehlike başlıyor. Ülkemizin kentlerinde (hemen hepsinde) bu eşik aşılmış. Aşağıda görüldüğü gibi.

Önce, hava kirliliği ölçümlerinin yıllık ortalaması PM10 için 20-30 µg/m3 olan kentlere bakalım. Bunların kirlilik çizgisinde olduğunu bilerek durumlarını görmezden gelebiliriz. (İlk değer PM10’u, ikinci de PM2,5’u veriyor.)

POLLUTION-1

Aşağıda ise, kirlenme sorunlarının olduğu kentleri görüyoruz.  Bunlarda yıllık ortalama 30 µg/m3 ile 50 µg/m3 arasında oluşuyor.POLLUTION-2

Şimdi karşımızda 44 kentlik bir liste var.  Kentlerimizin yarısından fazlası.  Bunlarda ciddi hava kirliliği olduğu anlaşılıyor;  çünkü sağlıklı kent havası ölçütünün 3-4 misli bir ortam mevcut.  Yıllık ortalamaları 50 µg/m3 ile 100 µg/m3 arasında.POLLUTION-3Geldik, kaderleri (havaları kadar) kara görünen 6 kente.  Bunlarda hava kirliliği 100 µg/m3’ün üstünde. Başka bir deyişle, halk adeta zehirlenmeye terk edilmiş.POLLUTION-4Bu noktada birkaç açıklama gerekiyor.

  • Bu verilerin ana kaynağı devlet örgütleri tarafından yürütülen ve uluslararası ortamlara resmen rapor edilen bilgiler. (WHO’nun raporundaki verilerin tümü zaten resmi nitelikte.)
  • Unutmamak gerekir ki, bunlar yıllık ortalama. Yani bazı mevsimlerde ve bazı günlerde kirlilik bu değerlerin belki de üç, dört katına çıkıyor.
  • Kentlerimizde ölçümler bir tek noktada yapılıyor. Ama İstanbul’da 10 ölçüm istasyonu var. İzmir’de 7. Ankara’da 6.
  • Bu bakımdan, sergilenen ölçümler kentlerin bazı bölgelerindeki aşırı koşulları yansıtmıyor.

Eldeki verilere göre Pakistan’da, Hindistan’da, Çin’de felaket noktaları olduğu anlaşılıyor.  Örneğin 1,5 milyon nüfuslu Peşaver’da (Pakistan) yıllık ortalama 540 µg/m3.

Öte yandan havası tertemiz kentler ve ülkeler de var.  İsviçre, İsveç, Finlandiya, Norveç, Avustralya, Baltık Denizi ülkeleri gibi.  Bunlarda yıllık ortalama 22 µg/m3 değerini geçmiyor.

WHO durumun gittikçe kötüleştiğini vurguluyor.  Son üç yıl içinde kentlerdeki hava kirliliği %6 oranında artmış.  Geçtiğimiz yılda 4 milyona yakın kişi yalnızca hava kirliliğinin yarattığı ortam nedeniyle ölmüş.

Niye böylesine rahatsız edici bir durumda insanlık?  WHO hava kirliliğinin durmadan artıp sayısız tehlikeler yaratmasındaki etkenleri şöyle sıralıyor:  Fosil yakıtların ısrarla kullanılması…  Kömüre dayalı enerji santrallarına izin verilmesi…  Özel otomobil kullanımının hızlanarak devam etmesi…  Binalardaki özensiz ve gereksiz enerji kullanımı…  Vb. vb.

WHO bu arada Bogota ile Kopenhag’ı selamlıyor.  Bu kentlerin toplu ulaşımı, bisikletliliği, yayalığı cesaretlendirerek önemli atılım yaptıklarını ve hava kirliliğini büyük ölçüde düşürmeyi becerdiklerini vurguluyor.

[Dünya kentlerinin hava kirliliği okumalarını gösteren kapsamlı listeyi görmek isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.]

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Laetitia Van Eeckhout, Le Monde, 8.5.2014 – WHO Basın Bülteni, 7.5.2014

Kaynak: http://ekogazete.wordpress.com/2014/05/16/nefes-aldigimiz-hava-hastalik-ve-olum-saciyor/

Iğdır, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün En Kirli 20 Şehir Listesinde!

Iğdır, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün En Kirli 20 Şehir Listesinde!

 

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir