Türkiye’de milyon ton taş kömürü üretimi başına düşen ölüm sayısı, dünyanın en büyük kömür üreticileri olan ABD ve Çin’den yüksek!

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) raporuna göre, kömür madenlerindeki kazalarda milyon ton üretim başına ölüm oranları, dünyanın en büyük kömür üreticileri olan ABD ve Çin’den çok daha yüksek. 2008 yılında, Çin’de milyon ton başına düşen ölüm sayısı 1,27 iken, aynı oran Türkiye’de 7.22. Yani 5 kat daha fazla.

TEPAV’ın ‘Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme’ başlıklı ve 2010 tarihli raporuna göre ABD’de ölüm oranları özellikle 1970’lerden itibaren hızla düştü. Çin’de ise madenlerde meydana gelen kaza sayılarında ve ölümlerdeki hızlı artış sonucunda, 2004 yılında maden ocaklarının yenilenmesi kararı alındı ve 2004-2006 döneminde maden ocaklarında yeniden yapılanmaya gidildi. Çin’de de 2004 yılından itibaren ölüm oranları düşmeye başladı.

2014-05-14 16-11-52 Ekran görüntüsü

Konu ile ilgili uzmanların görüşlerine yer veren rapor, kazalar sonucu meydana gelen ölümlerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki eksik uygulamalardan kaynaklandığını savunuyor. Kazalar ve ölümlerin önde gelen nedenleri havalandırma sistemlerindeki sorunlar, kaçış yolları yetersizliği, kişisel koruyucu donanımların yetersizliği gibi altyapı ve teknolojik sorunlar. Rapor, önlenebilir nitelikteki bu sorunların, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili denetim ve yaptırım yetersizliklerinden kaynaklandığını vurguluyor.

Rapora göre maden kazaları ile meydana gelen ölümler dışında, kazalar ve meslek hastalıkları sonucunda sürekli iş göremez durumuna gelen kişilerin sayısı da oldukça fazla. 1991 yılından itibaren maden kazaları ve meslek hastalıkları sonucunda 13.087 kişi sürekli iş göremez hale geldi.

İş kazalarının sebepleri  ve ekonomik boyutları olarak ise şunlar belirtiliyor raporda:

Literatürde konu ile ilgili çalışmalar ve ülke örnekleri ile, maden ocaklarında kullanılan sistemlerin ve  teknolojinin kazaların meydana gelmesi ve ölüm oranlarının seviyesi ile ilişkili olduğu görülmektedir.

Modern tekniklerin kullanıldığı bir maden ocağı ile klasik yöntemler ile çalıştırılan bir maden ocağının  karşılaştırıldığı bir çalışmada yeni teknolojilerin kullanılmasının klasik yöntemlere göre hem  verimliliği arttırdığı hem de kazalar sonucu zarar gören kişi sayısını azalttığı gösterilmiştir. Bununla birlikte iş güvenliğini geliştirmek üzerine sistematik eğitim programlarının etkisi üzerinde önemle durulmaktadır.

Konu ile ilgili uzmanların görüşleri de, kazalar sonucu meydana gelen ölümlerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki eksik uygulamalardan kaynaklandığını desteklemektedir. Kazalar ve ölümlerin nedenleri arasında havalandırma sistemlerindeki sorunlar, kaçış yolları yetersizliği, kişisel koruyucu donanımların yetersizliği gibi altyapı ve teknolojik sorunlar sayılmaktadır. Bu tür problemlerin önlenebilir olduğu ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili denetim ve yaptırım yetersizliklerinden
kaynaklandığı üzerinde önemle durulmaktadır.

Türkiye’de maden ocaklarında meydana gelen patlamalar ve yangınların nedenleri araştırıldığında; genel nedenlere benzer şekilde üretim yönteminin gereklerinin tam olarak yerine getirilmemesi, üretim plan ve projesinin bulunmaması ve havalandırmadaki eksiklik ve aksaklıklar ilk sıralarda yer  almaktadır.

Maden kazaları ile meydana gelen ölümler dışında, kazalar ve meslek hastalıkları sonucunda sürekli iş
göremez durumuna gelen kişilerin sayısı da oldukça fazladır. 1991 yılından itibaren maden kazaları ve
meslek hastalıkları sonucunda 13087 kişi sürekli iş göremez durumundadır.

Bu tür kayıplar ve ölümlerin ekonomik yükü de önemli boyuttadır. Türkiye’nin taş kömürü üretim maliyetleri dünyadaki büyük kömür üreticilerine göre yüksektir ve bu  nedenle fiyat konusunda da rekabet edememektedir.

Bu duruma bir de yüksek ölüm ve sürekli iş  göremezlik oranları eklendiğinde iş kazalarının ekonomik sonuçları önemli boyutlara ulaşmaktadır.  Ortalama kömür üretim maliyetimizin diğer ülkelere göre yüksek olmasına katkı sağlayan faktörler
arasında üretim ve teknoloji durumunun havzalara göre geliştirilmemesi, bazı tesis, makine ve  donanımın verimliliğinin düşük, işletme giderlerinin ise yüksek olması ve yüksek sayıda iş kazası ve meslek hastalığı nedeni ile yüksek oranda tazminat ödemeleri yer almaktadır.

Raporu buradan indirebilirsiniz..

(TEPAV, ZETE, DAĞ MEDYA)

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir