Türkiye’de çocuk işçiliği|2013 yılında 59 işçi çocuk yaşamını yitirdi

DİSK-AR, 23 Nisan Çocuk Bayramı arefesinde, “Türkiye’de çocuk işçiliği gerçeği” raporunu açıkladı. Raporda, “Çocuk işçiliği, insani gelişim açısından ciddi bir sorun olarak görülmektedir. İstatistikler çalışan çocukların önemli oranda eğitim hakkının da gasp edildiğini ortaya koymaktadır. Dünyada her 5 çocuktan biri çalışmak zorunda bırakılırken, bu çocuklar sağlıklı bir çevreden ve temel özgürlüklerden de mahrum kalmakta, fiziksel, sosyal, kültürel, duygusal ve eğitsel gelişime zarar veren koşullarda çalıştırılmaktadır” dedi.

cocukişçi

Çocuk işçilerin ücretsiz işçi ya da ucuz işgücü olarak en çok sömürülen kesimi oluşturduğu belirtilen raporda, çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması için emekten yana programlara ihtiyaç olduğu kaydedildi.

Rapora göre, Türkiye’de 1999-2006 yılları arasında istihdam edilen çocuk sayısı 2 milyon 270 binden, 890 bine düşmüştü. Ancak 2006-2012 yıllarında çocuk işçiliğinde azalma eğilimi dururken, özellikle tarım kesimindeki artış ile birlikte çocuk işçi sayısı tekrar arttı. 2012 yılında çocuk işçi sayısı 893 bine ulaştı.

ÇOCUKLARIN YÜZDE 56’SI ÇALIŞIYOR

TÜİK istatistiklerinden yapılan hesaplamaya göre, istihdam içinde değerlendirilmeyen ev işlerinde çalışan çocukların sayısı 1999 yılında 4 milyon 447 bin iken, 2006 yılında 6 milyon 540 bine ulaştı. 2012’de ise yaklaşık 1 milyon kişi artarak 7 milyon 503 bine yükseldi. Böylece, 5-17 yaş arası toplam çalışan çocukların (istihdama katılan ve ev içinde çalışan) sayısı 8 milyon 397 bine ulaştı.

Toplamda çalışan çocukların tüm çocuklara oranı 1999’dan bu yana yüzde 41’den yüzde 56’ya çıktı.

EN ÇOK TARIMDA ÇALIŞIYORLAR

Yoksulluk ve eğitim politikalarının çocuk emeğinin acımasız döngüsünü besleyen unsurlar olduğu belirtilen raporda, dünya genelinde çocuk işçilerin yüzde 60’ının (129 milyon) tarım sektöründe olduğu belirtildi. Tarım sektörünün meslek hastalıkları ve iş kazaları açısından en tehlikeli sektörlerden birisi olduğunun altını çizilirken, “En kötü biçimlerde çalışan çocukların 3’te 2’si ücretsiz aile işçileridir” denildi.

Türkiye’de 2012 verilerine göre, 2006 yılından bu yana ücretsiz aile işçisi çocuk işçilerin, toplam çocuk işçiler içerisindeki oranının yüzde 41’den yüzde 46’ya, sayısının ise 362 binden 413 bine yükseldiği belirtildi. Rapora göre, tarım sektöründe çalışan çocukların sayısı da 73 bin kişi artarak 326 binden 399 bine, toplam çocuk işçilere oran ise yüzde 37’den yüzde 45’e ulaştı.

Rapora göre, tarımdaki istihdam artışının yüzde 66’sı ve ücretsiz aile işçilerindeki artışın yüzde 90’ınını 6-14 yaş arası çocuklar oluşturuyor.

Dünya genelinde istihdam içindeki çocukların sayısı 264 milyon. Çocuk işçi sayısı ise 168 milyon. Dünya genelinde çocuk işçiliği sayısında azalış olduğu belirtilen raporda, “Ülkelere göre gelir düzeyi arttıkça çocuk işçiliği azalmaktadır” dedi.

Rapora göre, okula devam ederken çalışan çocukların sayısı 2006-2012 yılları arasında yüzde 64 oranında artarak, 272 binden 445 bine yükseldi.

2006 yılında okuyan çocukların yüzde 2’si ekonomik bir faaliyette çalışırken 2012 yılında bu oran yüzde 3’e çıktı. Bu çocuklar arasında ev işlerinde çalışanların oranı da yüzde 43’den yüzde 50’ye yükseldi. Okula devam etmeyen çocukların sayısı 2 milyon 314 binden, 1 milyon 297 bine gerilerken, okula gitmeyen çocuklar arasında ekonomik faaliyetlerde çalışanların oranı yüzde 27’den yüzde 35’e yükseldi. Buna karşın ev işlerinde çalışan çocukların sayısı bu kategoride yüzde 44’den yüzde 39’a geriledi.

59 ÇOCUK İŞÇİ ÖLDÜ

Raporda, iş cinayetlerine de dikkat çekildi. İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2013 yılında en az 59 çocuk işçinin iş cinayetine kurban gittiği hatırlatıldı.

Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmamasını, “emek piyasasının esnekleşmesi ve kuralsızlaşmanın yaygınlaşması”na bağlayan DİSK-AR, şöyle devam etti: “Sonuç olarak 2012 yılında yasalaşan 4+4+4 yasası ile zorunlu ilköğretim yaşı 6-13 yaş aralığına çekilmiştir. Bu durumda ortaokulun bitiş yaşı aynı zamanda çocuk işçiliğinin yaygınlaşma yaşını fiilen 13’e düşürmüştür. Yine esneklik başlığı altında evden ve uzaktan çalışmayı yasal hale getirme çabası ev içinde çalışan 8 milyon çocuğu doğrudan ilgilendirmektedir. Çocuk işçiliği, yoksulluk ve güvencesizlik zemininde yükselen istihdam stratejilerinin yapısal olarak ürettiği bir sonuç olarak görülmelidir. Dolayısıyla çocuk işçiliği ile mücadele bu strateji ile mücadeleden geçmektedir.”

KAYNAKÇA

ILO (2013) Marking progress against child labour – Global estimates and trends 2000-2012 / International Labour Office, International Programme on the Elimination of Child Labour (IPEC) – Geneva: ILO, 2013.

TÜİK (2013) Çalışan Çocuklar 2012, Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası, Ankara:TÜİK, 2013.

İSİG (2014) 2013 Yılı ış Cinayetleri Raporu, İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi, 13 Ocak 2014, www.guvencelicalisma.org, Erişim [14 Ocak 2014]

TÜİK (2012) Çocuk İşgücü İstatistikleri 1994,1999, 2006, 2012, Türkiye İstatistik Kurumu, www.tuik.gov.tr,

WB (2013) Labor participation rate, female (% of female population ages 15+), World Bank http://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.CACT.FE.ZS Erişim [18 Aıustos 2013]

TÜİK (2013), Hanehalkı İşgücü Anketi, Türkiye İstatistik Kurumu, www.tuik.gov.tr,

 

Haz: Dr. F. Serkan ÖNGEL

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.