Kirlilik Şampiyonlarına Alkış

Başarıları büyük, çünkü çevrelerini çeşitli yöntemlerle berbat etmede birinci oldular.  Ödülü verenler yalnızca (belki de şimdilik) 10 yer saptamakla yetinmişler.  [Ülkemizden bir yer yok, sevindik.]  Kullanılan ölçüt basit:  Endüstri kaynaklı atıklarla olabilecek en berbat sağlık koşullarını yaratmayı becermek.  Zehirli maddeleri, hidrokarbonları, radyoaktiviteyi ortalığa saçarak halka zarar vermek.  Sanki Hollywood için korku ve dehşet filmi çevirmişler.

Ödülü verenler kim?  İki kuruluş elbirliği yapmış.  Birinden daha önce söz etmiştik:  Green Cross.  Hani Sovyetler Birliği’nin eski başkanı Mihail Gorbaçov’un kurduğu çevreci dernek.  Öteki kuruluşun adı ise Blacksmith Institute.  Bu girişimin amacı yeryüzünde insan eliyle yaratılmış çevresel kirlilik ve atıkları parmakla gösterip bu olguyla savaşmak, kamuoyunu uyandırmak, yönetimleri uyarmak.

10 yeri seçerken 49 ülkede 2.000 yeri incelemişler.  [Bunlardan biri de İstanbul bölgesi.]  Bunların arasında Kuzey Amerika ile Batı Avrupa’nın çok fazla göze batmadığına işaret ediyorlar.  Çünkü bu ülkeler kirli endüstrilerini çoktan dünyanın başka yerlerine atmışlar.  Böyle yapınca hem kirlilikten kurtulmuş oluyorlar, hem de öteki ülkelerde emeğin maliyeti daha düşük olduğu için ucuza üretim yapabiliyorlar.

Araştırmacılar yeryüzünde 200 milyon kişinin ciddi boyutlu kirli ortamlarda yaşadığını vurguluyorlar.  Gelişmekte olan ülkelerdeki ölümlerin %23’ünün uygunsuz çevre koşullarından kaynaklandığını belirtiyorlar.

Ödül sahipleri ne gibi yerler?  Liste şöyle:

KİRLİLİK ŞAMPİYONLARI

Dzerjinsk, Rusya –  Sovyetler burada kimyasal silah üretmişler.  1930 ile 1998 arasında sürüp giden bu imalatın bütün zararlı ve tehlikeli atıklarını (300.000 ton) bu bölgede bir yerlere gömmüşler.  Bazı gömü yerlerinin neresi olduğu bile bilinmiyor.  Bölgede 250.000 kişi yaşıyor.  Bunların ortalama yaşam süresi erkeklerde 42, kadınlarda 47 yıl.  Rusya’nın genelinde ise bu değerler 20 yıl daha fazla.  Araştırmacılar yeraltı sularının içilebilir durumda olmadığını söylüyor.

Norilsk, Rusya –  Rusya dünyanın en büyük nikel üreticisi.  Dünya üretiminin %20’si bu bölgeden geliyor.  Ciddi sağlık sorunlarına neden olan bir maden.  Bölgede çok miktarda bakır da var.  Buradaki madencilik her yıl 2 milyon ton kükürt dioksit salıyor havaya.  Nitekim kentin çevresindeki bütün orman yok olmuş.

Kabwe, Zambiya –  Buradan yüzyıldan beri kurşun çıkarılıp eritiliyor.  Hiçbir önlem almadan.  Yapılan araştırmalar bölge çocuklarının kanında normalin 5-10 katı kurşun olduğunu saptamış.

Çernobil, Ukrayna –  Malum.  Etkileri hâlâ devam ediyor.

Agbogbloshie, Akra, Gana –  Avrupa’nın atılmış elektronik ev aletleri (televizyon, bilgisayar, mikrodalga fırın, vb.) yıllardan beri buraya getiriliyor.  Her yıl 215.000 ton mal geliyor ve buradaki basit olanaklarla parçalara ayrılıyor.  Hudutsuz bir kirlenme yaratarak.  250.000 kişinin bundan etkilendiği tahmin ediliyor.

Kalimantan, Endonezya –  Burası altın çıkarılan önemli bir merkez.  Tabii bol miktarda çok tehlikeli bir madde olan cıva kullanılıyor.  Beraberinde getirdiği kötülüklerle birlikte.  Etkilenenlerin sayısı 225.000 kişi.

Matanza, Arjantin –  Bu, 60 kilometre uzunluğunda bir ırmak.  Kıyısında 15.000 fabrika var.  Bunlar, içinde zehirli maddelerin bulunduğu atıklarını oldukları gibi ırmağa boşaltıyorlar.  Kıyılarda yaşamaya çalışan halkta ise her türlü hastalık görülüyor.

Hazaribagh, Bangladeş –  Bölgede 250 tabakhane var.  Bunlarda 10.000 kişi hayli ilkel koşullarda çalışıyor.  Üstelik aileleriyle birlikte hemen burada yaşıyorlar.  Tabakhaneler her gün 22.000 litre pis suyu oradaki ırmağa atıyorlar.  Buradan çıkan deriler gelişmiş ülkelerdeki dericilere gönderiliyor.

Citarum ırmağı, Endonezya –  9 milyon kişinin yaşadığı geniş bir alandaki önemli bir ırmak bu.  Halkın da, tarımın da kullanma suyu buradan geliyor.  Ancak su aşırı ölçüde pis.  İçinde her türlü zehirli ve zararlı madde var ve bunların oranı kabul edilebilir düzeylerin hayli üstünde.

Nijer Deltası, Nijerya –  Nijer ırmağının deltası çok geniş bir bölge.  Ülkenin toplam alanının %8’ine yayılıyor ve burada milyonlarca kişi yaşıyor.  Dünyanın sayılı petrol merkezlerinden biri.  Ancak kaza, dikkatsizlik, beceriksizlik gibi çeşitli nedenlerden petrol durmadan oraya buraya saçılıyor.  Örneğin 25 yılda bu tür 7 bin olay olmuş.  Her yıl 40.000 m3 petrolün ortalığa salındığı biliniyor.  Dolayısıyla halk ve özellikle çocuklar çok ciddi hastalıklara maruz.

“İyi güzel de” diyeceksiniz, “listede Fukuşima yok.  Nasıl olur?”  Ödülü oluşturanlar “Oradaki olayın gerçek boyutu ancak birkaç yıl sonra belli olacak.” diye yanıt veriyorlar.  “Onu bekliyoruz.  Bir bakıma Fukuşima’nın Çernobil’e göre bir üstünlüğü var.  Çünkü burada sivil halk hızla bölgeden uzaklaştırılabilmişti.” diyorlar.

Ödüllerle ilgili bilgiyi şu adreste bulabilirsiniz.  Ya da ayrıntılı rapora buradan ulaşabilirsiniz.

Atila Alpöge /  Gilles van Kote, Jean-Michel Caroit, Marie Jégo, Le Monde, 6.11.2013

http://ekogazete.wordpress.com/2013/11/25/kirlilik-sampiyonlarina-alkis/

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir