TÜSİAD STRATFOR TOPLANTISI

Amerika Birleşik Devletleri 2 saat önce – Dr.Göknur Akçadağ: TÜSİAD-STRATFOR TOPLANTISI: ÜLKELERİN GELECEK 10 … Dr.Göknur Akçadağ: Hürrem Sultanın Polonya Kralına Yazdığı Mektuplar .

TÜSİADın 40. yıl etkinlikleri kapsamında Küresel Enerji Stratejileri Simülasyonu: Türkiyenin Gelecek 10 Yılı konulu toplantı, ABD’nin küresel jeopolitik analiz kuruluşu STRATFOR Enstitüsü ile birlikte gerçekleştirildi.

Bu toplantı Türkiye’de şu ana kadar yapılan toplantılardan farklı bir formattaydı. Simülasyon katılımcıları, ülkelerinin gelecek dönemdeki politika davranışlarını kendi kişisel bilgi ve tecrübe birikimlerine dayalı olarak Stratfor’un kurucusu George Friedman’ın moderatörlüğünde karşılıklı hamleler yaparak geliştirdiler. TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Boyner, yaptığı konuşmada, bu formata değinerek, başta ABD olmak üzere dünyanın önde gelen ülkelerinde kamu kuruluşları ve şirketlerin strateji çalışmalarında kullandıkları bu simülasyon formatının, tamamen varsayımsal bir zeminde, muhtemel gelişmeleri ve bunların içindeki güçlü eğilimleri saptamak için yapıldığını ve Türkiyede ilk defa TÜSİADın ev sahipliğinde kamuoyuna açık olarak gerçekleştirildiğini ifade etti. Boyner’in açılış konuşmasında “darboğazları görebilmek kadar, enerji güvenliğinin kazan-kazan senaryoları ile de sağlanabileceği” vurgusu önemliydi.

Simülasyonun katılımcıları, kendilerine sunulan bir başlangıç senaryosu ve ülke pozisyonlarından yola çıkarak geldikleri ülkelerin karar alıcıları rolünü oynayıp, 2012 sonrası 10 yılı kapsayan dönemde olası durumlara göre geldikleri ülkelerin enerji güvenliği ve dış politika davranışlarını göre cevaplar verdiler. Dinleyenler için de ilginç bir tecrübe oldu. Rusyadan Alexander Dynkın, Almanyadan Andreas Goldthau, ABDden Ilan Berman, Gürcistandan George Tarkhan, İrandan Kaveh Afrasıabi, S.Arabistandan Nawaf Obeid, Azerbaycandan Taleh Ziyadov, Iraktan Tarıq Ehsan Shafiq ve Türkiyeden Mehmet Öğütçünün katıldığı enerji similasyonundan bazı notlar:

* Bakan Taner Yıldız tarafından, elektrik ve enerji kaynakları aslında tüketicinin sürekli pahalı, ama üretici firmaların sürekli ucuz gördüğü bir kalem olduğunu söyleyerek, bunun çözümlenmesi gereken bir paradoks olduğu ifade edildi.

* “Petrol fiyatlarının varil başına 200 doları geçtiği veya 30 doların altına düştüğü senaryosundan hareketle, risklerin çift yönlü olacağına dikkat çekildi. OPEC üyesi ülkelerin petrol fiyatının dalgalanması halinde alacağı tavra vurgu yapıldı.

* Sorulardan yeni sorular ortaya çıktı. En fazla soru Rusya’nın bu konudaki fikri nedir şeklinde oldu. Diğer soru fazla yöneltilen ülke ise İran oldu.

* Türkiye enerji de transit ülke mi olacak, enerji merkezi mi ? sorusu üstünde sıkça vurgu yapılan bir konuydu.

* George Friedman, yaptığı konuşmada, her zaman için enerjinin güvenlik, güvenliğin de enerji getirdiğini, ikisinin her zaman birbirine bağlı olduğunu söyledi.

* Türkiye adına konuşan İngiltere merkezli enerji şirketi BG Grup Yöneticisi Mehmet Öğütçü, ikili ve kolektif olarak birtakım tedbirler alınması gerektiğini belirtirken, Bizim için bir ulusal güvenlik sorunu, bu sadece bir arz güvenliği sorunu değil. Enerji akımlarının herhangi bir kesintisi bizim ekonomimiz için çok ağır bir darbe olacaktır dedi. Hükümetin geliştirmek istediği politikalara değinerek petrol üzerindeki ağır vergilerin kaldırılacağını, hızla enerji verimliliği tedbirleri geliştirmesi gerektiğini de vurguladı. Bölgede “jeopolitik gerilimleri azaltmak için birlikte çalışmak”, “ekonomik toparlanma paketleri uygulayabilmek gibi” konularda birlikte çalışılması tavsiyesinde bulundu. 

* Rusya Bilimler Akademisi bünyesindeki Direktörü Alexander Dynkin’in, Suriye konusunda, Türkiye-Suriye sınırına yakın bir yerden geçmesi nedeniyle Kerkük-Ceyhan Boru Hattının tehlikeye düşebileceği, istikrarını yitirebileceğini de ifade etmesi dikkat çekiciydi. BOTAŞ kontratı iptalinin beklenen bir durum olduğunu söyledi.

* Tahran ve Boston Üniversitelerinde uluslararası ilişkiler uzmanı  Kaveh Afrasiabi, İrana uluslararası yaptırım uygulanmasına karşı İranın petrol gücünün bu yaptırımlara karşı koyabileceğini, karşı seçenekleri azalttığını söylerken,  İran petrolünün 70-80 dolarlık fiyatı yerine 100 dolar olması gerektiğini de ifade etti. 

* ABD Dış Politika Konseyi Başkan Yardımcısı Ilan Berman da İran ile Rusya arasındaki kartel ilişkilerine değindi, bunların durması gerektiğini söyledi. ABD temsilcisi İranın nükleer konusuna da vurgu yaptı. Fakat ABD, sorulara göre petrol ve gazın yoğun bulunduğu coğrafyadan ayrı kıtada oluşun da farklılığıyla, diğer ülkelere göre hareket tarzı daha rahat olan ülke oldu.

* Irak adına konuşan Tarıq Ehsan Şhafiq, 50 yıldır dünya çapında farklı mevkilerde çalışmış bir petrol danışmanı. Irak’ın pertrol konusundaki olası senaryolara cevabının yanı sıra, Türkiyenin, Irakın su meselesine ilgi göstermesine de vurgu yaptı.

* George Friedman’ın, Türkiye ile ilgili ilginç tahminleri ve görüşleri dikkat çekti: “Bölgesel istikrar için Türkiyenin İsrail ile dost olması gerekmez” diyen Friedman, Türkiye ABD ile dost ise bu yeterli. İki devletin de odak noktası ABD ve ikisinin de ABD’ye ihtiyacı olduğunu söyleyerek, Türkiyenin ve İsrailin artık birbirlerine eskisi kadar ihtiyacı olmadığını vurguladı. Türkiyenin mali krizdeki AB’ye tam üye olmamasını şans olarak değerlendirerek, “Avrupada var olan sorunların derinleşmesi Türkiyeyi de zorlardı” dedi. Türkiyenin gücünü test ettiği ve kurumlarını yeniden inşa ettiği bir dönemde, Doğu Akdeniz ya da Suriyede herhangi bir çatışmaya girmesini beklemediğini söyledi.

Dinleyiciler için ilginç bir tecrübe olan simülasyon, enerji konusunun çok taraflı çözümler gerektirdiğini göstermekle birlikte, arz-talep coğrafyaları arasındaki dengesizliğe de dikkat çekti. Enerji ekonomisinin kaçınılmaz bir şekilde, dünyanın güçlü ve sağlam ülkeleri arasında olmada daha da öneminin artacağını gösterdi.

Görünen o ki; hem üreten hem tüketen ülkeler, aktaran ve tüketen ülkeler, tüketen ekonomiler arasında nasıl bir denge kurulacağı daha çok sayıda toplantıya neden olacaktır.

http://www.turkishny.com/authors/drgoeknur-akcada/68221-tusiad-stratfor-toplantisi-ulkelerin-gelecek-10-yilinda-enerji-.html

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir