Sıcak Bölge Libya'da Türk Yatırımları

Kaynak: Emlakkulisi.com, Hürriyet Emlak, Renaissance, Metron İnşaat, NT Architects, www.turkmalls.com, www.libyamalls.com, ENKA, TAV, Tekfen Derleyen: Pınar Koyuncu

Türkiyenin Trablusgarp Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinin Mart ayı başında açıklanan verilerine göre, Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmaları 2009-2010 yıllarında arasında Libyada 7 milyar 627,2 milyon Dolar tutarında proje yapım işini aldı.

Son haftalarda Libyada yaşanan şiddet olayları ve sosyal karmaşanın ardından, geçtiğimiz haftasonu Amerika önderliğindeki koalisyon güçlerinin Libyaya karşı kara ve denizden operasyon başlattığı haberi geldi. Başbakanlık, şiddet olaylarının başlamasıyla ülkedeki binlerce Türk vatandaşını hava ve deniz yoluyla Türkiyeye getirirken, bazı inşaat firmaları da Libyadaki işlerini durdurma kararı almıştı. Bu olayların öncesinde, Türkiyeden pek çok inşaat firmasının son yıllarda inşaat sektöründe atağa kalkan Libyada oldukça yüksek bütçeli yatırımları vardı.

IMS Mühendislik ve Danışmanlık İcra Kurulu Başkanı ve ArkiPARC 2011 konuşmacısı Serdar Güçarın açıklamasına göre, şirketin Libyadaki toplam yatırım bedeli 280 milyon Amerikan Doları tutarında. Olaylar sonrası projeleri durdurma kararı alan firma, uzun bir süre durumu gözlemlemeyi planlıyor.

ArkiPARC 2011in bir diğer konuşmacısı olan Öncüoğlu Mimarlıktan Enis Öncüoğlu da, meydana gelen olaylardan sonra devam eden projelerin dondurulduğunu ve AVM yatırımları oldukları için bu projelerin yakın bir gelecekte devam etme ihtimalinin gözükmediğini açıkladı. Öncüoğlu Mimarlıkın Libyadaki tamamlanan projeleri 23,000 m²lik konut ve alışveriş merkezi ve 12,000 m²lik otel alanı ile Burj Al Baher Kuleleri ve 18,000 m² alana yayılan Tripoli Havacılık ve Navigasyon ofisleri konsept projesi. Devam ederken duran proje ise 130,000 m² alana yayılması planlanan Gagaresh Mall alışveriş merkezi.

Libyada büyük yatırımları ve önemli projeleri olan bazı diğer şirketler şöyle:

Rönesans Holding
Rönesans Holding, Libya pazarına 2008 yılında biraz gecikmeli olarak girdi. Ancak bu dönemde pazar ve sistemin oturmuş olması şirkete de pozitif olarak yansıdı ve Libya şirketin en büyük 2. pazarı haline geldi. Geçtiğimiz yıl içerisinde Rönesans İnşaat, ülkede toplam tutarı 2 milyar doları bulan birbirinden önemli projeler aldı. Şirketin hedefi, 2011 yılında bu sayıyı ikiye katlayarak Libyadaki en büyük müteahhitlik firması olmak.

Hotel Al Burdi (Burdi)

Al Burdi Oteli, Al Butnan şehrinde bulunan Libya Doğu Sahili Burdinin eteklerinde yer alıyor. Rönesans İnşaat, otelin Temmuz 2009 tarihinde açılması amacıyla bu 50 odalı prefabrik oteli 88 gün içerisinde inşa etti. Otelin proje uygulama ve danışmanlık işleri Metron İnşaat tarafından gerçekleştirildi.

Al Fatah Üniversitesi (Trablus)
Libyadaki en büyük ve en önemli yüksek öğretim kurumu olan üniversite, başkent Trablusta bulunuyor. Üniversite 1957 yılında kuruldu ve günümüzde ODAC (İdari Merkezlerin Geliştirilmesi Örgütü) tarafından 1.600.000 m²nin üzerinde bir subasman alanına sahip yaklaşık 70 binanın yenileme veya inşaat çalışmaları ile genişletiliyor. Rönesans İnşaat Şirketi, üniversitenin Kimya, Petrol, Jeoloji ve Maden Mühendisliği Fakültelerini içeren 111.600 m²lik inşaat alanının ve İnşaat ve Makine Mühendisliği Fakültelerini içeren 51.300 m²lik inşaat alanının tasarımı ve inşasını gerçekleştirerek, üniversitenin Yeniden Geliştirme Projesinde büyük bir rol oynuyor.

Üniversitenin tadilat projesi, ana giriş ve çevre duvarları ve öğrenci yurtları NTarlık tarafından tarafından gerçekleştiriliyor.

Bab Trablus

Bab Trablus II, alışveriş merkezi, ofis ve otelden oluşan, arazi sahibi ve yatırımcısı Libya Devletine bağlı Lidco Libya Yatırım ve Kalkındırma Şirketi olan bir proje. Konsept mimarı Amerikadan 5+ Design, sorumlu mimarlık ofisi ise Türkiyeden Yazgan Mimarlık.

110.000 m² ofis alanı bulunan projede toplam bina alanı 275.000 m². Proje alanında 45.000 m² perakende olarak kiralanabilir alan ve 110.670 m² ofis olarak kiralanabilir alanın yanı sıra, hipermarket, sinema, bovling salonu, marinalar, restoranlar, buz pateni alanı ve spor salonu bulunuyor.

İş merkezi projesinin yatırım değeri 150 milyon dolar, 5 yıldızlı otel projesinin yatırım değeri ise 100 milyon Dolar olan projenin toplam yatırım tutarının yaklaşık 1 milyar doları bulması bekleniyor. Projede Mart 2011de alışveriş merkezi, Haziran 2011de iş merkezi, 2011 sonunda ise otel inşaatlarının bitirilmesi öngörülüyor.

Stadyum (Trablus)
Aralık 2010da, Rönesans Holdingin Libyada Kuzey Afrikanın en büyük ve en modern stadyumunu yapacağı duyuruldu. Başkent Trablusta Rönesans Holdingin Avusturyalı ortağı PORR AG ile beraber yapılacak olan stadyum, 2013 Afrika Uluslararası Kupası için tasarlandı. 50 bin kişi kapasiteli stadyumun, 200 milyon Euroya mal olacağı söyleniyor. 10 bin araçlık park yeri olacak stadyumda, VIP ve basın mensupları için iki ayrı alan yer alacak.

Turkmall
Turkmall, 1992de kurulan ve şu anda Türkiyenin alışveriş merkezi yatırımlarında başı çeken bir geliştirici firma. Türkiyenin yanı sıra Romanya, Azerbaycan, Rusya, Gürcistan, Çin, Suriye ve Mısırda da projeleri bulunan Turkmall, Libyada da adından söz ettirecek projelere imza atıyor.

Forum Oyia

Yorum İnşaat ortaklığı ile gerçekleştirilen ve 2011 yılında açılması planlanan Forum Oyia, 95,000 m² alana yayılan ve Libyanın en büyüğü olmayı hedefleyen bir alışveriş merkezi. Projede büyük bir hipermarket, bir mobilya mağazası, yemek alanı, teras ve park manzaralı restoran ve kafeler, bovling salonu, sinema, çocuk bahçesi ve 2,000 araçlık bir otopark bulunuyor.

Forum Andalus

2012 yılında açılması planlanan Forum Andalus, Trablusta 120,000 m² alana yayılacak olan bir alışveriş merkezi. Projede ayrıca kongre merkezi ve ofisler de bulunuyor.

Forum Bingazi

Libyanın ikinci büyük şehri Bingazideki gölün yanında bulunan alışveriş ve eğlence merkezi projesinin 2013 yılında tamamlanması planlanıyor. 125,000 m² alana yayılacak olan komplekste yüksek bir otel, kongre merkezi ve ofisler de bulunacak. Hotelin üst katlarından bir tarafı Akdeniz, bir tarafı göl manzarasına sahip daireler yer alacak.

Rixos

Al Nasr Oteli (Trablus)

Trablusun şehir merkezindeki en geniş ormanın bitişiğinde, 20 bin m²lik alan üzerinde, 2,600 m² kapalı alana sahip olan 120 yataklı Al Nasr Oteli, 6 ay içinde inşa edilip, Mart 2010da hizmete açıldı. Beş yıldızlı Rixos Al Nasr, Libyanın en lüks oteli olarak hizmet vermeye başladı.

Enka
1957 yılında kurulan Enka İnşaat da Libyada önemli işlere imza atan bir Türk firması. Libyada 1970-80 yılları arasında beş adet çimento fabrikası gerçekleştiren Enka İnşaat, sonraki yıllarda da bu ülkede büyük projeler uygulamaya devam etti.

Harawa Konut Projesi

Libyadaki, “Yapay Büyük Nehir Projesi”nin tamamlanmasından sonra, yeni tarımsal yerleşim için seçilen arazide ENKA, sosyal ve teknik binalarını, su depolarını, boru hatlarını, yolları ve altyapıyı da içine alan, toplam 180.000 m² inşaat alanı üzerinde, 150 villa ve 600 çiftlik evinin anahtar teslim inşasını, 1991 ve 2001 yılları arasında bir çok aşamada gerçekleştirdi.

Ras Lanuf Yeni Kent Projesi
Libyanın Ras Lanuf bölgesinde, petrol sanayinde çalışanlar için konut ve destek tesisleri sağlayan projenin ana hedefi, gerekli tüm hizmetler ile iyi işleyen yüksek kalitede bir kentsel yerleşim yaratmaktı. Projenin kapsamı 1,489 villa ile, hastaneler, ofis binaları, moteller, okullar ve toplam zemin alanı 370.800 m² olan bir süpermarket gibi sosyal binaların anahtar teslim inşaatı idi. Proje aynı zamanda iki su deposunun altyapı işleri, su temin sistemi, pis su, yağmur suyu, su drenaj sistemi, elektrik güç sistemi, doğalgaz şebekesi, telekomünikasyon sistemi, yaya alanları, yollar ve kaldırımlar ile çevre düzenlemesini de içeriyordu. Ayrı sözleşmeler kapsamındaki inşaat işlerinin tamamı Şubat 1981de başladı ve Haziran 1994te tamamlandı.

Enka İnşaatın Libyada daha pek çok kentsel yenileme, konut, yol ve altyapı projesi bulunuyor. Al-Amal Sağır ve Dilsizler Eğitim Merkezi Yenileme Projesinin inşası ise devam ediyor. Geçtiğimiz 2 yılda Enka İnşaat Libyada beş adet proje üstlenmişti.

TAV

Yeni Trablus Uluslararası Havaalanı
Yıllık 20 milyon yolcu kapasitesine sahip olan Trablus Havaalanı toplam 350,000 m² terminal alanına sahip. İnşası 24 ayda tamamlanan havaalanının yapımına 2007 yılında başlanmıştı.

Yeni Sebha Uluslararası Havaalanı

Yıllık 2,5 milyon yolcu kapasitesine sahip olan Sebha Havaalanının terminal alanı 75,000 m². Aslında Trablus Uluslararası Havaalanı ile paralel olarak gerçekleştirilmesi planlanan projenin, revizyonlar sebebiyle 2011 yılının sonlarına doğru tamamlanması bekleniyor.

Libyada yaşanan olaylar sebebiyle, havaalanının inşasının geçici olarak durmasının ardından, geçtiğimiz hafta TAV, inşaatın devam etmesi için Libyadan teklif almıştı.

Tekfen

Büyük Nehir Projesi

Al Khurfa – Tazerbo Su İletim Hattı adıyla da anılan proje, toplam bedeli 511 milyon Dolar olan, 2006da yapımına başlanmış bir proje. Yüzde 67lik kısmı Tekfen İnşaata ait olan projenin planlanan bitiş tarihi ise 2011 Kasım ayıydı. Ancak ülkedeki olaylar sebebi proje şimdilik durduruldu.

Akşan Yapı

Sirte 80 Villa Projesi

Libyanın Sirte bölgesinde inşa edilen ve 80 adet tip villa, sosyal tesis, cami ve hizmet birimlerinden oluşan kompleks toplam 24,500 m² proje alanına sahip. Projenin uygulaması 2010 yılı içerisinde 4 ay gibi kısa bir süre içerisinde bitirildi.

Darna Residance

Akşan Yapı tarafından kaba inşaatı üstlenilen proje tek katlı 185 adet ikiz villadan olarak inşa edildi ve 150 m²lik 370 daireden oluşuyor. Toplam alanı 55,500 m² olan proje 2008 yılı içinde 6 ayda tamamlandı.

Sirte Otel

Sirte kentinde bulunan otel projesi toplam 35,000 m² alanda her biri 2 katlı olan 16 blok binadan oluşuyor. 744 odalı otelin inşası 2010 yılı içinde 4 ayda tamamlandı.

Vegatable Shops

Akşan Yapının kaba yapı işlerini üstlendiği Libyadaki bir diğer projesi olan Vegetable Shops Al Karima bölgesinde bulunuyor. 2007-2008 yıllarında inşa edilen proje 52,750 m² alana yayılıyor.

Libyada iş alan Türk firmaları arasında ayrıca Doğuş, Güriş, Nurol, Metiş, Tekser, Yüksel İnşaat gibi Türkiyenin önde gelen müteahhitlik firmaları da yer alıyor. 2009-2010 yılları arasında Libyada Türk firmalarının aldığı işler arasında Taşyapı tarafından üstlenilen Trablus El Falah Bölgesinde 1013 adet konut projesi, Summa Libya tarafından üstlenilen Burj Al Baher Ticaret Merkezi, Otel ve Konut Projesi, Mitaş tarafından üstlenilen Sirt-Huon enerji nakil hatlarının inşası projeleri de yer alıyor. Ayrıca, SEGA İnşaat Garyat Şarkiya şehrinin tüm altyapı işlerini, Cevahir Grup Bingazi-Alışveriş Merkezi inşaatını, Çeltikoğlu İnşaat Trablus kentinde Wadi El Mejaneen Kanalizasyon İnşaat Projesi İşlerini üstlenmişti. Teknik Yapı ise Libyada turizm bölgesi olarak ilan edilen Tripolide 150 milyon euro değerinde toplam 50 bin metrekarelik lüks konut projesi işi almıştı.

2009-2010 yılı içerisinde Türk müteahhitlik firmalarının Libyada aldığı toplam proje sayısı 124 olarak açıklanmıştı.

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir