Lise öğrencilerinde İnternet bağımlılığı artıyor

Lise öğrencilerinde İnternet bağımlılığı artıyor

Erkek olmak, kitap okumamak, bilgisayarla ilgili bir hobinin varlığı, bilgisayar başında geçen sürenin artması İnternet bağımlılığı için başlıca risk faktörleri.

Araştırma Grubu: Prof.Dr. C.Tayyar Şaşmaz, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı ve Psikiyatri Anabilim Dalı, sasmaz_tayyar@yahoo.com

 

Doç. Dr. Seva Öner, Doç. Dr. A.Öner Kurt, Yrd. Doç.Dr. Gülçin Yapıcı, Prof.Dr. Aylin Ertekin Azıcı, Prof.Dr. Resul Buğdaycı, Araş.Gör.Dr. Mustafa Şiş

Bilgisayar ve internetin sosyal ve mesleki alanda kullanımının yaygınlaşmasıyla; bilginin üretimi, depolanması ve paylaşılmasında baş döndürücü bir gelişim ve değişim yaşanıyor. Her geçen gün hem ülkemizde hem de dünyada bilgisayar sahibi ve internet kullananların sayısı ile kullanım süreleri artıyor. Bilgisayar ve internetin aşırı kullanımı ile bazı fiziksel, ruhsal ve sosyal sorunların ortaya çıktığı da rapor edilmekte. Genel olarak internet kullanımı ile yaşanan sorunlar; akademik, sosyal, finansal, mesleksel ve fiziksel olarak beş başlık altında gruplandırılıyor.

Bu sorun için “İnternet Bağımlılığı” terimi yaygın olarak kullanılmakta. İnternet bağımlıları internete ulaşamadıkları zaman huzursuz veya aksi davranışlar sergilemekte, ruhsal sorun yaşamakta ve aşırı bir şekilde kendilerinde İnternet’e bağlanma ihtiyacı duymakta ve İnternet’e bağlandıkları zaman kendilerini rahatlamış hissetmekteler.
Toplumsal bir sorun haline gelen internek bağımlılığı için ergen ve genç erişkinler en büyük risk grubu. Liseli öğrencilerde yapılan ulusal ve uluslararası çalışmalarda internet bağımlılığının %2.4 ile %18.8 arasında değiştiği rapor edilmekte. Bu çalışma ile internet bağımlılığının liseli öğrenciler arasındaki yaygınlığını ve internet bağımlılığını etkileyen risk faktörlerini araştırdık.
Yöntem Kesitsel tipte planlanan bu çalışma 12 Mart – 06 Nisan 2012 tarihleri arasında Mersin merkezde bulunan liselerde yapıldı. Çalışma, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Psikiyatri Anabilim Dalı tarafından yürütüldü. 12 lise, Mersin merkezde bulunan 91 lise arasından rasgele seçildi. Bu liselerden de rasgele seçilen 1200 öğrencinin çalışmaya alınması planlandı. Bir veri toplama formu kullanıldı. İnternet bağımlılığını tespit etmek için uluslararası kullanılan ve geçerlilik/güvenirliği Fatih Canan tarafından yapılan 27 soruluk likert tipinde bir ölçek kullanıldı. Bu ölçek ile internet kullanımına ayrılan zaman, internet kullanma alışkanlığı, internete bağlanılamadığında yaşanan ruhsal ve sosyal sorunlar, internetin ders ve arkadaş ilişkilerine etkisi gibi özellikler değerlendiriliyor. Ölçek doldurulduğu zaman, ölçekten 81 puan ve üzerinde alan kişiler “İnternet Bağımlısı” olarak tanımlandı. Veri formları çalışmaya katılan öğrenciler tarafından okullarda doldurulmuştur.

ARAŞTIRMA SONUÇLARI

Çalışmaya 609’u (%52.7) erkek ve 547’si (%47.3) kız olmak üzere toplam 1156 kişi katıldı. Öğrencilerin yaş ortalaması 16.1±0.9’dur.
Çalışmaya katılan öğrencilerin:
• %79.0’ının evinde bilgisayar,
• %64.0’ının evinde internet bağlantısı,
• %88.6’sının en az bir e-posta hesabı ve
• %90.5’inin de en az bir sosyal ağ hesabının olduğu saptandı.
* Çalışmaya katılan öğrencilerin %15.1’inde İnternet Bağımlılığı tespit edildi.
* İnternet bağımlılığı oranı kızlarda %9.3, erkeklerde ise %20.4’de çıkmakta.
* İnternet bağımlılığı 11. sınıfta %10.4 iken, bu oran 9. sınıfta %18.0’a çıkmakta.
Haftada ve ayda en az bir kitap okuyan öğrencilerde internet bağımlılığı oranları sırasıyla %10.4 ve %11.8 iken, bu oranın daha seyrek kitap okuyanlarda %16.9 ve hiç kitap okumayanlarda da %32.8’e çıktığı görüldü. İnternet bağımlısı olmayanlarda günlük bilgisayar kullanma ortanca süresi 1.5 saat iken, internet bağımlılarında bu sürenin 3 saate çıktığı bulundu.
Çalışmamızda Anadolu, özel, düz ve meslek liselerine giden öğrencilerin internet bağımlılığı oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. İnternet bağımlılığını etkileyen risk faktörleri:
• Erkek olmak internet bağımlılığını 2.0 kat artırmakta.
• 11. sınıfta olan öğrencilere kıyasla, internet bağımlılığı;
•9. sınıf öğrencilerinde 2.7,
• 10. sınıf öğrencilerinde ise 2.3 kat daha fazladır.
• Herhangi bir hobisi olanlara kıyasla internet bağımlılığı;
•Hobisi olmayan öğrencilerde 2.3 kat,
•Bilgisayarla ilişkili hobisi olanlarda ise 2.9 kat daha fazladır.
• Haftada en az bir kitap okuyanlara kıyasla internet bağımlılığı:
•Ayda birden daha az kitap okuyanlarda 2.1,
• Hiç kitap okumayanlarda ise 3.3 kat daha fazladır.
• Günlük bilgisayar başında geçen her saat internet bağımlılığı riskini 1.2 kat artırmaktadır
•Depresyon ve olumsuz benlik durumu internet bağımlığını sırasıyla 1.03 ve 1.05 kat artırmaktadır

Değerlendirme: Çalışmamızda liseli öğrenciler arasında internet bağımlılığı yaygınlığının yüksek düzeyde olduğu tespit edildi. Erkek olmak, kitap okumamak, bilgisayarla ilgili bir hobinin varlığı, bilgisayar başında geçen sürenin artması internet bağımlılığı için başlıca risk faktörleri olarak tespit edildi. Liseli öğrencilerin internet bağımlılığından korunabilmesi için bilgisayarla ilişkili hobiler dışında hobiler edinmesi, bilgisayar kullanım sürelerinin kısaltılması ve kitap okumaya yönlendirilmesi önerilir.

Sunulduğu Kongre: II. Ulusal Okul Sağlığı Sempozyumu, Adana, 2012.; Araştırmanın Yayınlandığı Tıp Dergisi: European Journal of Public Health, Haziran 2013

Kaynak: Cumhuriyet Bilim&Teknoloji Eki

Yorumlar

yorumlar

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir